"Kielce - rok 1914" - sprawozdanie z konferencji    

PBW czynnie uczestniczy w obchodach 100. Rocznicy Czynu Legionowego.
Do końca roku prezentowana będzie wystawa poświęcona Legionom Józefa Piłsudskiego. Zorganizowano uroczystość patriotyczną, poświęconą tej tematyce. Bibliotekarze śledzą wydarzenia rocznicowe, które cały czas mają miejsce w Kielcach, aktywnie w nich uczestniczą. Tak też było w czwartek 5 listopada 2014 r. w Archiwum Państwowym, gdzie odbyła się konferencja naukowa na temat: „Kielce - rok 1914”. Organizatorami tych obrad byli: Muzeum Historii Kielc, Archiwum Państwowe w Kielcach oraz Instytut Historii UJK, a patronował Marszałek Województwa Świętokrzyskiego Adam Jarubas.
Na konferencji poruszone zostały tematy związane z rodzeniem się ruchu legionowego ze szczególnym uwzględnieniem wydarzeń, które miały miejsce  na ziemi kieleckiej. Przybliżone zostały m. in. sylwetki kielczan, którzy byli w Legionach Polskich, a także został omówiony udział kobiet w ruchu niepodległościowym.
Przygotowano i wygłoszono  referaty, które przybliżyły tematykę historii Kielc z okresu formowania się legionów na tych terenach.
Konferencję otworzył dr Jan Główka, dyrektor Muzeum Historii Kielc, który wprowadził zebranych w temat spotkania.
Następnie dr hab. prof. UJK Lidia Michalska-Bracha podkreśliła jak bardzo ważne to są wydarzenia oraz, że  Archiwum Państwowe  prowadzi badania nad I wojną światową, pamięcią legionową.
Dr hab. prof. UJK Urszula Oettingen przybliżyła zebranym miejsca pamięci I wojny światowej w krajobrazie Kielc, wspomniała o kultywowaniu pamięci tamtych lat, zachęciła do oglądania wystawy fotograficznej prezentującej pamiątki miejsc związanych z tym okresem, zorganizowanej przez Archiwum Państwowe.
Dr Jan Główka wspomniał o przedmiotach, ikonografiach itp., podkreślił ważność kultywowania pamięci o legionach, zachęcił do oglądania wystawy w Muzeum Historii Kielc.
Prof. dr hab. Wiesław Caban wygłosił referat na temat: Spory o drogi niepodległości w XIX wieku. Powiedział, iż te sprawy intrygują go od dawna, bowiem jest wiele wątków nie wyjaśnionych i sporów dotyczących Królestwa .Polskiego.
W dalszej kolejności obrad głos zabrał prof. dr hab. Adam Massalski. W bardzo ciekawy sposób, w oparciu o fotografie z domowego archiwum ,  przedstawił prezentację przybliżającą członków jego rodziny - braci Massalskich, którzy należeli do II Brygady Legionów Polskich w tamtym okresie.
Dyrektor Archiwum Państwowego w Kielcach Wiesława Rutkowska opowiedziała o archiwizacji dokumentów i zasobie kieleckim. Przybliżyła kilka postaci i ich życiorysy, między innymi takie nazwiska jak Stępień Wincenty, Józef  Relidzyński, Stefan Kazimierz Frycz, Jan Daszewski, Lucyna Kozłowska.
Kolejnym prelegentem był Marcin Kolasa. Tematem jego wystąpienia były: Źródła ikonograficzne do dziejów Legionów Polskich w zbiorach Muzeum Historii Kielc. Powiedział, że muzeum posiada 20 tysięcy zgromadzonych  zbiorów  ikonograficznych, w tym fotografie: legionowe, reportażowe, portretowe oraz pocztówki i albumy fotograficzne.
Dr Izabela Bożyk, dr Marek Maciągowski  oraz prof. dr hab. Lidia Michalska-Bracha w swoich wystąpieniachach przedstawili postać oficera Legionistów i POW Jana Zdanowicza- Opielińskiego "Wojsznara" oraz jego rodzinę, Władysława Dziadosza oraz profesora Belerta, podkreślili ich związki z Kielcami.
Następnie dr hab. prof. UJK Małgorzata Przeniosło przedstawiła organizacje samopomocy społecznej na Kielecczyźnie w latach I wojny światowej, ich struktury i działalność pomocową.
Kolejnym prelegentem była mgr Kamila Cybulska. W swoim wystąpieniu opowiedziała o kobietach w ruchu niepodległościowym.
Prof. dr hab. Hanna Wójcik-Łagan zajęła się tematem: Józef Piłsudski i rok 1914 w narracjach szkolnych z lat 30-tych XX wieku. Podkreśliła, iż postać Józefa Piłsudskiego jest kultową postacią, ikoną legendy białej i czarnej, co oznacza, że ma swoich zwolenników jak i przeciwników.
Ostatnią osobą, która wygłosiła referat była dr hab. prof. UJK Grażyna Legutko. Tematem jej wystąpienia był:  Rok 1914 w twórczości Wacława Sieroszewskiego, Andrzeja Struga i Gustawa Daniłowskiego.
Organizatorzy zapowiedzieli wydanie drukiem wszystkich wygłoszonych referatów. Będziemy niecierpliwie czekać na to wydawnictwo.
Konferencji towarzyszyła m.in. prezentacja Kieleckiego Ochotniczego Szwadronu Kawalerii im. 13. Pułku Ułanów Wileńskich oraz wystawa "Cmentarze z lat I wojny światowej na ziemi kieleckiej w fotografii Urszuli Oettingen".

Izabela Gil