Publikacje Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach wydane drukiem

Praca zbiorowa
Biblioteka bibliotekarz - dla nauczyciela i ucznia. T. 5

Jednym z głównych zadań bibliotek pedagogicznych jest wspieranie i wspomaganie szkół, bibliotek szkolnych, placówek oświatowych jak również realizacja podstawowych kierunków polityki oświatowej państwa, które na każdy rok szkolny ogłaszane są przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.
W ostatnich latach szczególny nacisk położony jest na upowszechnianie czytelnictwa, rozwijanie kompetencji czytelniczych wśród dzieci i młodzieży, kształtowanie postaw. Również wychowanie do wartości jest jednym z priorytetów.
Wymienione założenia są bardzo ważne. Działania podejmowane przez wszystkie instytucje mają poprawić stan czytelnictwa w Polsce nie tylko w grupie dzieci i młodzieży. Raport Biblioteki Narodowej mówiący o stanie czytelnictwa w Polsce za rok 2015 nie pozostawia złudzeń.
Czytelnictwo w obecnych czasach znajduje się na marginesie, a to ważny obszar życia każdego społeczeństwa. Przyszli czytelnicy uczą się i wychowują wśród innych czytelników (rodzice, nauczyciele). Jeżeli dziecko takich wzorców nie ma, czy sprawa jest przesądzona? Nie, bo zaistniałe braki wynikające ze środowiska domowego będzie równoważyła miedzy innymi szkoła lub biblioteka. Dlatego jednym z głównych wątków Materiałów i Sprawozdań jest nawiązywanie do czytelnictwa, zachęcanie do sięgania po książkę nie tylko poprzez tradycyjny sposób – wypożyczenie, ale również inne ciekawe formy.
Tegoroczna publikacja składa się ze wstępu i jedenastu artykułów.
Pierwszy, autorstwa Wojciecha Kowalewskiego zatytułowany "Potencjał katalogów nowej generacji w pozyskiwaniu czytelników", wskazuje bardzo dobre narzędzia łączące biblioteki z użytkownikami, zarówno tradycyjne jak i te, które w ostatnich latach zyskują coraz większą popularność. Malejąca liczba wypożyczeń mobilizuje bibliotekarzy do działania. Jak zachęcić potencjalnych czytelników do częstszych odwiedzin? Autor przedstawia swoje propozycje i daje wskazówki, nie tylko bibliotekarzom, jak skutecznie dotrzeć do odbiorcy. Bibliotekarze zastanawiają się również, czy czytelnicy wiedzą jak znaleźć poszukiwaną książkę, czy może opisy bibliograficzne i sposoby wyszukiwania nie są zbyt skomplikowane.
Współczesne społeczeństwo żyje w pośpiechu. Natłok zajęć i brak czasu powoduje, że czytelnik chce poszukiwaną książkę znaleźć w szybki i prosty sposób. Odpowiedzią na takie zapotrzebowanie mogą być deskryptory.
Gracjan Bazyl nauczyciel – bibliotekarz PBW w Kielcach pochylił się w kolejnym artykule nad nową perspektywą dla bibliotek – Deskryptorami Biblioteki Narodowej. Stworzenie nowego uniwersalnego języka, prostego w swoim założeniu, ma zachęcić użytkowników korzystających z wyszukiwarek internetowych do przeglądania zasobów bibliotek.
Autor opisał prace Biblioteki Narodowej nad tworzeniem nowego języka wyszukiwawczego, robocze spotkania bibliotekarzy z całej Polski oraz etapy wdrażania deskryptorów. Znajdziemy tu również wyjaśnienie samego pojęcia – deskryptory.
Nowe technologie w dużej mierze przyczyniają się do tego, że od wielu już lat systematycznie maleje liczba czytelników korzystających z bibliotek. Szczególny wpływ Internetu, telefonów komórkowych i innych urządzeń daje się zauważyć wśród dzieci i młodzieży. Dominacja mediów, oraz łatwość i dostępność do szybkiej informacji wydaje się być dla nich lepszą alternatywą.
Bożena Piątek i Jadwiga Sosnowska z Filii PBW w Jędrzejowie w artykule "Czytelnictwo dzieci i młodzieży" wskazują jednak, że książka jest niezbędna do właściwego rozwoju dziecka i powinna towarzyszyć młodemu człowiekowi od najmłodszych lat, być właściwie dobrana do wieku. Zapewne nie są to przemyślenia o których większość dorosłych wychowujących dzieci nie wie. Jednak należy je ciągle przypominać, wskazywać właściwe lektury oraz zachęcać również dorosłych do wypożyczania i czytania książek.
Autorki wskazują listy odpowiednich lektur, przypominają zasady czytania dziecku, podkreślają, jak ważną rolę pełnią rodzice i najbliższe otoczenie w procesie poznawania świata, własnych zachowań i otaczającej je rzeczywistości.
Pracownicy naszej biblioteki starają się zachęcać do czytania książek nie tylko młodych ludzi, ale również dorosłych. Bardzo ciekawą inicjatywę podjęli Anna Knajder-Sowa i Łukasz Kwiecień. Zachęcali do sięgania po książkę w autobusie komunikacji miejskiej – wyszli do czytelnika, przybliżyli ideę bookcrossingu tym, którzy jeszcze się z nią nie spotkali. Objazdowa półka z książką cieszyła się bardzo dużym zainteresowaniem wśród podróżnych. Jesteśmy przekonani o potrzebie kontynuowania tej formy promocji czytelnictwa. Równie ciekawym działaniem było zorganizowanie Nocy Bibliotek. Danuta Letkowska napisała o tej ogólnopolskiej akcji, w którą włączyliśmy się po raz pierwszy w 2016 roku.
Dorota Marcinkowska w swoim artykule zachęca do edukacji poprzez zabawę. Autorka dwukrotnie poprowadziła warsztaty dla nauczycieli pod nazwą "Pomyśl – Ułóż – Sprawdź". Organizatorami tych spotkań była nasza Biblioteka oraz Krakowskie Wydawnictwo "Epideixis".
Nasza placówka podejmuje wiele inicjatyw w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa. Projekt o charakterze edukacyjnym, ma na celu popularyzację i upowszechnianie wiedzy o własnym regionie. Poprzez organizację wystaw, lekcji i spotkań z ciekawymi ludźmi przybliżamy historię, tradycje, zwyczaje oraz zabytki regionu świętokrzyskiego.
W ostatnich edycjach EDD gościliśmy w naszej bibliotece dr. hab. prof. UJK Stanisława Cygana, który ciekawie opowiadał o naszej pięknej gwarze świętokrzyskiej oraz Alicję Trukszyn, która tekst swojego wykładu pt. "Castrum Gigantów i plateau sabatów czarownic, to legendarne dzieje Łysej Góry" zamieściła w tegorocznej publikacji.
Europejskie Dni Dziedzictwa to również okazja do tego, by zaprezentować na wystawach nasze zbiory regionalne i zachęcać do korzystania z nich. Dziękuję za zaangażowanie w organizację EDD w Kielcach nauczycielom – bibliotekarzom: Edycie Smolińskiej, Małgorzacie Pronobis, Dorocie Parkicie, Robertowi Kardasowi oraz Gracjanowi Bazylowi.
O popularyzacji zbiorów, osobistym zaangażowaniu w gromadzenie i wykorzystanie materiałów o regionie pisze Justyna Kowalska – kierownik Filii we Włoszczowie a kierownik Filii w Opatowie Marek Lis odniósł się do historycznej edukacji regionalnej w latach 2012-2016, opisał ciekawe formy współpracy ze szkołami ponadgimnazjalnymi.
Maria Burek kierownik Filii w Pińczowie wraz z nauczycielem – bibliotekarzem Robertem Karpińskim opisali działania biblioteki w 2016 roku, który obfitował w wiele rocznic i wydarzeń.
Należy podkreślić, że każda biblioteka filialna podejmuje wiele akcji związanych z kolejnymi edycjami Europejskich Dni Dziedzictwa, promujących czytelnictwo, wydarzenia rocznicowe i okolicznościowe.
Dziękuję wszystkim za współpracę przy powstawaniu publikacji, za cenne inspiracje i sugestie. Oddajemy w Państwa ręce Tom V Materiałów i Sprawozdań i życzymy miłej lektury.

Edyta Smolińska
Małgorzata Pronobis
Gracjan Bazyl
Robert Kardas
Duchy, zjawy i upiory na świętokrzyskim szlaku

Europejskie Dni Dziedzictwa jawią się jako największy społeczno-edukacyjny projekt europejski. Do jego podstawowych celów należy historyczna i kulturalna edukacja społeczeństwa europejskiego. Projekt w swoim założeniu ma zbliżać do siebie kraje i narody poprzez wzajemne poznawanie swoich tradycji, kultury, zabytków, wychodząc z założenia, że uprzedzenia i stereotypy zwalczyć można tylko poprzez wzajemne poznanie i zrozumienie. Mając świadomość wagi celów w działania te włącza się również Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach. Na miarę swoich sił i środków, przy okazji kolejnych wystaw organizuje spotkania młodzieży ze znanymi postaciami życia społeczno-kulturalnego regionu świętokrzyskiego. Biblioteka wraz z filiami stara się przybliżać środowisku, w którym działa, ciekawe inicjatywy kulturalne, dziedzictwo historyczne oraz ludzi będących wizytówką szeroko pojętej świętokrzyskiej kultury. Pokłosiem podjętych w bieżącym roku działań, w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, jest publikacja pt. Duchy, zjawy i upiory na świętokrzyskim szlaku. Została ona podzielona na dwie części tematyczne. 
Część pierwszą otwiera artykuł "Wiedźmy, czarty i inne istoty ze świata ludowej wyobraźni" Ewy Tomaszewskiej, z Pracowni Etnografii Muzeum Wsi Kieleckiej Park Etnograficzny w Tokarni. Autorka w sposób bardzo interesujący przedstawia w nim wpływ istot magicznych na wierzenia i zwyczaje ludu wiejskiego Kielecczyzny, a także na folklor naszego regionu. W tekście przytacza ogromną ilość przykładów związanych z czarownicami, czartami i demonami występującymi w wierzeniach ludowych. Następną pozycję stanowi abstrakt artykułu Alicji Trukszyn "Castrum Gigantów i plateau sabatów czarownic – legendarne dzieje Łysej Góry". Zawiera on główne tezy wykładu wygłoszonego przez autorkę w dniu otwarcia wystawy, 16.09.2016 r. Całość wystąpienia zostanie zamieszczona w V tomie publikacji Biblioteka – bibliotekarz dla nauczyciela i ucznia wydanej nakładem PBW w Kielcach.
Część pierwszą zamyka tekst Małgorzaty Pronobis i Edyty Smolińskiej "Magia ziół". Autorki zamieściły w nim wykaz najpopularniejszych ziół ziemi świętokrzyskiej, a stosowanych nie tylko w leczeniu różnych przypadłości zdrowotnych, ale także w najróżniejszych czynnościach magicznych np. ochrony przed wiedźmami, diabłami itp.
Drugą część publikacji stanowi katalog wystawy, który zawiera materiał źródłowy i ikonograficzny pochodzący ze zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach, Muzeum Wsi Kieleckiej Parku Etnograficznego w Tokarni, uzupełniony fotografiami Edyty Smolińskiej, a stanowiącymi ilustrację niezwykłych miejsc naszego regionu.
Zamieszczone fragmenty legend pochodzą m.in. z publikacji
Legendy i podania świętokrzyskie, red. Alicja Trukszyn, Kielce, 2009
Legendy świętokrzyskie, red. Krzysztof Bracha, Kielce, cop. 2009
Pragniemy, aby tak ciekawe materiały miały szanse zaistnienia w świadomości szerszej grupy odbiorców, a poprzez zamieszczenie w niniejszej publikacji jedynie fragmentów, zachęcały do zapoznania się z pełnymi tekstami tych i pozostałych legend.
Mamy nadzieję, że niniejsza publikacja w pełni oddaje podjęte starania, aby ocalić od zapomnienia to, co warunkuje naszą tożsamość.
 

Edyta Smolińska
Małgorzata Pronobis
Dorota Parkita
Robert Kardas

Gwara świętokrzyska piękna i bogata, dziedzictwo utracone – dziedzictwo ocalone

Europejskie Dni Dziedzictwa to największy projekt europejski w dziedzinie kultury. Głównym celem tego przedsięwzięcia jest promowanie różnorodności regionalnego dziedzictwa kulturowego oraz propagowanie dialogu międzykulturowego.
Biblioteka pedagogiczna już od wielu lat włącza się w to przedsięwzięcie, organizując spotkania z młodzieżą, wystawy oraz zapraszając pasjonatów kultury i sztuki. W 2014 roku zostaliśmy laureatami Narodowego Instytutu Dziedzictwa za organizację Europejskich Dni Dziedzictwa w województwie świętokrzyskim.
Kontynuując tak znaczące w skali Europy przedsięwzięcie, w bieżącym roku obchodziliśmy je pod wspólnym hasłem Utracone Dziedzictwo. Pokłosiem podjętych działań jest publikacja pt. „Gwara świętokrzyska piękna i bogata, dziedzictwo utracone – dziedzictwo ocalone”. Została ona podzielona na trzy części tematyczne:
1. Gwara naszego regionu.
2. Publikacje i zbiory audiowizualne PBW w Kielcach.
3. Ocalić od zapomnienia – Jan Bernasiewicz i jego twórczość.
Pierwsza część zawiera informacje o gwarze świętokrzyskiej, fragmenty tekstów gwarowych, krótkie notki o zaproszonych gościach (dr. hab. prof. UJK Stanisław Cygan oraz dziecięcy zespół folklorysty „Małe Wolanecki”), zaś kolejne stanowią jej uzupełnienie.
Tekst został wzbogacony ciekawym materiałem ilustracyjnym, który wprowadza czytelnika w świat sztuki ludowej, a zdjęcia dokumentują przebieg spotkania z młodzieżą szkolną.
Mamy nadzieję, że niniejsza publikacja w pełni oddaje podjęte starania, aby ocalić od zapomnienia to, co warunkuje naszą tożsamość.

Praca zbiorowa
70 lat Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach

Istnienie i działalność przez 70 lat każdej instytucji to okazja, aby przedstawić jej historię i dorobek w okolicznościowej publikacji. Autorami oddanej w Państwa ręce książki są nauczyciele – bibliotekarze. Oni i ich poprzednicy przez wszystkie te lata tworzyli obraz placówki w środowisku, jej historię. W jubileuszowym roku działalności Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach mamy uzasadnione powody do satysfakcji z jej dotychczasowego dorobku oraz roli jaką pełni w regionie świętokrzyskim.
Przedstawienie historii Biblioteki, zachodzących przemian, osiągnięć, zaprezentowanie obecnych form działalności, jak również wskazanie lat trudnych, bo takie też były, to cel niniejszego wydawnictwa. Liczne przeprowadzki do kolejnych lokali, borykanie się z trudnościami finansowymi nie przeszkodziły pokoleniom pracowników Biblioteki wykonywać sumiennie swoich obowiązków, czerpać satysfakcji z wykonywanej pracy, zdobywać uznanie w środowisku oświatowym województwa, wzbogacać ofertę z roku na rok. Pomogliśmy wykształcić wiele pokoleń nauczycieli, lekarzy, prawników.
Siedemdziesięcioletnie doświadczenie w pracy z nauczycielami i studentami sprawiło, że Biblioteka stała się nieodłącznym elementem w systemie kształcenia i doskonalenia nauczycieli, wspomagania naszych Czytelników w poszukiwaniu informacji.
Dysponujemy bardzo dobrze przygotowanym zespołem nauczycieli – bibliotekarzy, bogatym warsztatem informacyjno-bibliograficznym, księgozbiorem, zbiorami audiowizualnymi. Nie sposób wymienić wszystkich form działania i podejmowanych zadań.
Mam nadzieję, że publikacja, którą oddajemy w Państwa ręce przybliży działalność placówki oraz zachęci do jej odwiedzenia. Jednocześnie chcemy zapewnić, że każdy dzień naszej pracy ma na celu dalszy rozwój Biblioteki i dobro Czytelnika.
Drodzy Państwo Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach kończy siedemdziesiąt lat. Cieszymy się, że przez te wszystkie lata mogliśmy Was wspomagać oraz dzielić się wiedzą.
Dalej chcemy to czynić najlepiej jak potrafimy.
Życząc wszystkim użytkownikom Biblioteki zadowolenia z naszych usług, zachęcam do korzystania z jej zbiorów.
[Dyr PBW Urszula Salwa]

Praca zbiorowa
Biblioteka bibliotekarz - dla nauczyciela i ucznia. T. 4

Rok 2014 obfitował w wiele ważnych rocznic, w obchody których aktywnie włączali się nauczyciele bibliotekarze Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach wraz z Filiami. Organizowali wystawy, spotkania, konferencje, przeprowadzali lekcje biblioteczne i konkursy. Takimi działaniami pracownicy biblioteki starali się wspomagać edukację dzieci i młodzieży naszego regionu oraz sprostać potrzebom środowiska lokalnego. Biblioteka swoją działalnością wydawniczą oraz bogatym księgozbiorem trafia do szerokiego kręgu odbiorców całego województwa świętokrzyskiego. Od lat do naszych placówek zapraszani są niezwykli ludzie związani ze światem nauki, kultury i oświaty. Większość działań podjętych w 2014 r. znalazło swoje odbicie w artykułach niniejszej publikacji, którą oddajemy w Państwa ręce.
Ważnym elementem edukacji młodzieży jest wychowanie patriotyczne. Pamięci o wydarzeniach i postaciach historycznych związanych z naszym regionem posłużyło spotkanie dla licealistów, zorganizowane w 100. rocznicę czynu niepodległościowego Legionów Polskich Józefa Piłsudskiego. Niezwykłe chwile z sierpnia 1914 r. w Kielcach przybliżył w barwny sposób Jerzy Osiecki. Swoją opowieść uzupełnił bogatymi zbiorami zdjęć i dokumentów z tamtych dni. Spotkanie zorganizowano w ramach XXII edycji Europejskich Dni Dziedzictwa pod hasłem Dziedzictwo – źródło tożsamości.
W obchody EDD włączyły się również Filie PBW w Kielcach, m.in. Filia w Jędrzejowie. Wspólnie podejmowane od lat działania zaowocowały przyznaniem przez Narodowy Instytut Dziedzictwa wyróżnienia dla Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej wraz z filiami, w uznaniu za zaangażowanie w organizację ubiegłorocznych obchodów.
W działalność patriotyczną, edukacyjną i wychowawczą wpisuje się również inicjatywa Danuty Letkowskiej, którą zafascynowała postać niezwykłego bohatera działającego w Małopolsce i na Kielecczyźnie, w okresie II wojny światowej. Dzięki jej ogromnemu zaangażowaniu, w dniu 18 sierpnia 2014 r. Biblioteka zorganizowała uroczystość obchodów 70. rocznicy śmierci nauczyciela-partyzanta. W swoim artykule autorka przybliża postać Tomasza Adrianowicza ps. „Pazur”.
Wojna przerwała życie wielu niezwykłym ludziom. Jednak zwykli – niezwykli są wciąż wokół nas, wystarczy dobrze się rozejrzeć. Tak uczyniła młodzież biorąca udział w III Wojewódzkim Konkursie Historyczno – Literackim Zwykli ludzie – niezwykłe działania. Sprawozdanie z przebiegu tego konkursu przedstawia Elżbieta Pietrow-Ślusarczyk w artykule I zwykły fryzjer może być bohaterem. Młodzi ludzie bez trudu odnaleźli miejscowych bohaterów, którzy często bez rozgłosu, ale z wielką pasją, działają na rzecz regionu i innych ludzi.
Również naszych bibliotekarzy można zaliczyć do grona osób działających z wielką pasją na rzecz regionu. Działania upowszechniające wiedzę o regionie w swoim artykule opisuje Ewa Tarapata z Filii w Busku-Zdroju, natomiast Elżbieta Skowron z Filii w Końskich przedstawia działania na rzecz popularyzacji wiedzy ekologicznej.
Działalność edukacyjna ma szczególny wymiar, gdy spotkanie z młodzieżą ponadgimnazjalną prowadzi nauczyciel akademicki, dr hab., prof. UJK Grażyna Legutko. Dzieląc się swoją bogatą wiedzą na temat życia i twórczości Bolesława Leśmiana wprowadziła słuchaczy w zaczarowany świat poezji. W naszej publikacji zamieszczamy syntezę wykładu pani profesor.
Mariola Majchrowska i Agnieszka Kabat swój artykuł poświęcają przemianom w małej powiatowej bibliotece. Historia biblioteki w Kazimierzy Wielkiej jest może podobna do wielu innych bibliotek powiatowych, pamiętać jednak należy o pokoleniach bibliotekarzy, którzy zostawili w dziesiątkach takich placówek część swojego życia, swoje pasje i radości z odniesionych sukcesów. Z takich cegiełek składa się cały olbrzymi dom świata bibliotekarskiego i to należy przekazywać innym.
W dziale Praktyka biblioteczna zamieszczony został artykuł Roberta Karpińskiego, nauczyciela bibliotekarza z Filii PBW w Pińczowie. Zachęca on do korzystania z portali medycznych, które stanowią cenne źródło wiedzy w wyszukiwaniu czytelnikom potrzebnych informacji.
Na zakończenie wspomnę o jeszcze jednym rocznicowym wydarzeniu 2014 r. – 10. rocznicy wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. Odsyłam Państwa do artykułu Małgorzaty Laliczyńskiej, w którym podsumowane zostały działania jakie miały miejsce w związku z tą rocznicą, w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej i jej Filiach.
Dziękuję wszystkim za współpracę z Pedagogiczną Biblioteką Wojewódzką w Kielcach, jak również nauczycielom bibliotekarzom z całej placówki.
Zachęcam Państwa do przeczytania IV już tomu Materiałów i Sprawozdań Biblioteka bibliotekarz – dla nauczyciela i ucznia.

Izabela Gil
Danuta Letkowska
Robert Wiśniewski
100. Rocznica Czynu Niepodległościowego Legionów Polskich

2014 jest rokiem ważnych rocznic historycznych, które miały miejsce zarówno w Polsce jak i w całej Europie ( 100. rocznica wybuchu I wojny światowej, 75 rocznica wybuchu II wojny światowej, 70 rocznica Powstania Warszawskiego).
Dla naszego regionu ważnym wydarzeniem była 100. rocznica wejścia I Kompanii Kadrowej Józefa Piłsudskiego do Kielc i powstanie Legionów Polskich.
Nasze miasto od kilku lat przygotowywało się do obchodów tej rocznicy. W związku z tym powołano Obywatelski Komitet Budowy Pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego. Patronat nad jego budową objął Prezydent Miasta Kielc Wojciech Lubawski.
Wiele instytucji kultury i nauki , takich jak: Muzeum Narodowe , Muzeum Historii Kielc, Archiwum Państwowe, Wojewódzki Dom Kultury, Uniwersytet Jana Kochanowskiego, Wojewódzka Biblioteka Publiczna i inne włączyły się do organizacji tych obchodów.
Ważnym wydarzeniem obchodów tej rocznicy był zorganizowany 09.08.2014 r. przez Urząd Miasta Kielc i Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku Ogólnopolski Zjazd Rodzin i Przyjaciół Legionów.
Kulminacyjnym punktem obchodów 100. Rocznicy Czynu Niepodległościowego Legionów Polskich było historyczne wejście uczestników Marszu Szlakiem I Kompanii Kadrowej Kraków – Kielce i odsłonięcie na Placu Wolności Pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego. W uroczystości tej brało udział kilka tysięcy osób – głównie mieszkańców naszego miasta, Drużyny Strzeleckie z całego kraju, grupy rekonstrukcyjne.
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach również przyłączyła się do uczczenia 100. Rocznicy Czynu Niepodległościowego Legionów Polskich, organizując w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa wystawę poświęconą temu wydarzeniu. Do jej wykonania wykorzystano materiały znajdujące się w bibliotece oraz wypożyczone z Urzędu Miasta Kielc i Muzeum Historii Kielc i od osób prywatnych. Wystawa była eksponowana od 6 sierpnia do 31 grudnia 2014 roku.
Dopełnieniem działań biblioteki było zorganizowanie w dniu 25.09.2014 r. w Czytelni Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej spotkania patriotycznego z panem Jerzym Osieckim, znanym regionalistą, autorem książek o tematyce legionowej, który wygłosił wykład i przedstawił prezentację pod hasłem Rzeczpospolita Kielecka. Udział w nim wzięli uczniowie i nauczyciele z ZSO im. K.I. Gałczyńskiego w Kielcach oraz dyr. Muzeum Historii Kielc, p. dr Jana Główka. Spotkanie miało charakter otwarty, przybyły również osoby zainteresowane tą tematyką.
Po prelekcji goście zwiedzili wystawę.
Podsumowaniem obchodów 100. Rocznicy Czynu Niepodległościowego Legionów Polskich w naszym mieście było zorganizowanie w dniu 05.11.2014 r. w Archiwum Państwowym w Kielcach konferencji naukowej pod hasłem : Kielce – Rok 1914. Organizatorami obrad były : Muzeum Miasta Kielc, Archiwum Państwowe w Kielcach oraz Instytut Historii UJK, a patronat objął Marszałek Województwa Świętokrzyskiego Adam Jarubas. Efektem wygłoszonych tam referatów będzie wydanie publikacji naukowej .
Wyrażamy szczególną wdzięczność Panu Michałowi Daranowskiemu z Urzędu Miasta Kielce za udostępnienie na wystawę plansz z historycznymi fotografiami z Marszów Szlakiem Pierwszej Kompanii Kadrowej Kraków – Kielce i oraz kalendarzy Związku Piłsudczyków z tychże wydarzeń.
Podobne podziękowanie kierujemy do Muzeum Historii Kielc na ręce Pana Dyrektora Jana Główki i Kierownika Działu Gromadzenia Pana Marcina Kolasy, za skany fotografii ze zbioru Muzeum.

Praca zbiorowa
Rzecz o powstaniu 1863

Z okazji 150. rocznicy powstania styczniowego rok 2013 został ustanowiony przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej ROKIEM POWSTANIA STYCZNIOWEGO. Instytucje państwowe i samorządowe wszystkich szczebli zostały zobowiązane do godnego uczczenia rocznicy. Województwo świętokrzyskie aktywnie włączyło się w obchody rocznicy powstańczego zrywu.

Konkurs o powstaniu styczniowym
w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach, we współpracy z Samorządowym Ośrodkiem Doradztwa Metodycznego i Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach, Świętokrzyskim Oddziałem Stowarzyszenia Nauczycieli Polonistów i kielecką delegaturą Instytutu Pamięci Narodowej, zorganizowała II Wojewódzki Konkurs Historyczno-Literacki RZECZ O POWSTANIU 1863 adresowany do uczniów gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Konkurs został objęty patronatem honorowym przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego, Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty i Przewodniczącego Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego.
Powstanie Styczniowe rozpoczęło się 22 stycznia 1863 r. i było najdłużej trwającym i najbardziej masowym ruchem niepodległościowym XIX w. W ciągu 1,5 roku doszło do ponad tysiąca mniejszych lub większych walk, w których wzięło udział co najmniej 150 tys. powstańców. Wysiłek zbrojny mieszkańców świętokrzyskiej ziemi był znaczny. Stoczono tu ok. 200 bitew i potyczek. W wielu miejscowościach znajdują się zbiorowe mogiły, w kościołach i kaplicach wmurowano tablice w hołdzie powstańcom, dla upamiętnienia postawiono przydrożne krzyże. Zadaniem uczestników konkursu było zgromadzenie informacji na temat wybranej postaci lub zdarzenia z powstania styczniowego, odszukanie w swojej okolicy miejsca pamięci. Na bazie tych wiadomości należało napisać sprawozdanie, reportaż, esej lub wiersz. Celem organizatorów było zachęcenie młodych ludzi do krajoznawczych poszukiwań i przemyśleń, do rozmów o ważnych postaciach i wydarzeniach historycznych związanych ze swoim regionem.
Konkurs trwał od stycznia do maja 2013 r. Rada Artystyczna w składzie: Beata Zdybiowska – Świętokrzyski Oddział Stowarzyszenia Nauczycieli Polonistów, Marek Jończyk – Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach, Urszula Salwa, Jolanta Fudali-Wawrzeńczyk, Elżbieta Pietrow-Ślusarczyk – Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach, na posiedzeniu w dniu 16 maja 2013 r. dokonała oceny prac nadesłanych na II Wojewódzki Konkurs Historyczno-Literacki RZECZ O POWSTANIU 1863. W konkursie wzięło udział łącznie 14 placówek oświatowych, w tym jedna spoza województwa świętokrzyskiego.
Szczegółowy wykaz szkół, wraz z listą zaangażowanych nauczycieli opiekunów, zamieszczamy poniżej:
Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II w Fałkowie
Publiczne Gimnazjum w Krasocinie
P. Bogusława Szymkiewicz – nauczyciel historii
3. Samorządowe Gimnazjum nr 1 w Busku-Zdroju
P. Teresa Pindral-Marzecka – nauczyciel jęz. polskiego
ZPO Samorządowe Gimnazjum w Zbludowicach
P. Agnieszka Kowalska – nauczyciel-bibliotekarz w bibliotece szkolnej, nauczyciel historii i wdż
Gimnazjum Publiczne z Oddziałami Integracyjnymi w Mircu Starym
P. Justyna Jeż – nauczyciel jęz. polskiego
P. Wiesława Ziewiecka – nauczyciel historii
P. Iwona Gralec – nauczyciel jęz. polskiego
Gimnazjum nr 2 im. Batalionów Chłopskich w Ratajach Słupskich
P. Elżbieta Biskup – nauczyciel historii i WOS
Gimnazjum nr 8 im. N. Machałowej w Kielcach
P. Jolanta Kuklińska – nauczyciel jęz. polskiego
LO im. ks. kard. S. Wyszyńskiego w Staszowie
P. Maria Szewczyk – nauczyciel jęz. łacińskiego
P. Tomasz Bielecki – nauczyciel historii
VI LO im. J. Słowackiego w Kielcach
P. Dariusz Stępień – nauczyciel historii
I LO im. S. Żeromskiego w Kielcach
P. Małgorzata Sobotowska-Rysińska – nauczyciel historii
III LO im. M. Kopernika w Busku-Zdroju
P. Izabela Kasperek – nauczyciel jęz. polskiego
LO im. św. Jadwigi Królowej w Kielcach
P. Barbara Walkowicz – nauczyciel historii
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Broninie
P. Agnieszka Gronostaj – nauczyciel historii
P. Ewa Domagała – nauczyciel jęz. polskiego
Zespół Szkół Elektronicznych w Bydgoszczy

Na konkurs wpłynęły 33 prace. Jurorzy wyłonili następujących laureatów:

GIMNAZJUM

Kategoria poezja
I miejsce
Martyna Marczewska List powstańca do matki – Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II w Fałkowie
II miejsce
Justyna Stachowicz Za naszą i waszą wolność – Gimnazjum Publiczne z Oddziałami Integracyjnymi im. J. i J. Prendowskich w Mircu Starym
III miejsce
Natalia Durlik Grochowiska – w 150 rocznicę bitwy – ZPO Samorządowe Gimnazjum w Zbludowicach

Kategoria proza
I miejsce
Jakub Gralec Śladami Jadwigi i Józefa Prendowskich – Gimnazjum Publiczne z Oddziałami Integracyjnymi im. J. i J. Prendowskich w Mircu Starym
II miejsce
Zuzanna Samczyńska Duch Przeszłości – Gimnazjum nr 8 im. N. Machałowej w Kielcach
III miejsce
Ewelina Baran Rzecz o powstaniu 1863 [reportaż radiowy z uroczystości rocznicowej] – Gimnazjum nr 2 im. Batalionów Chłopskich w Ratajach Słupskich
Renata Bartosik, Paulina Wdowiak Na bój Polacy, na święty bój – Publiczne Gimnazjum w Krasocinie
Wyróżnienia
Kinga Kowalska „Za ojców i braci kości bielejące” czyli 150 rocznia wybuchu bitwy pod Grochowiskami – ZPO Samorządowe Gimnazjum w Zbludowicach
Wiktor Materek Bitwa pod Grochowiskami – Samorządowe Gimnazjum nr 1 w Busku-Zdroju

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

Kategoria poezja
I miejsce
Monika Matwin Próby istnienia – VI LO im. J. Słowackiego w Kielcach
II miejsce
Maria Rita Foti Trwaj dalej, powstanie! – VI LO im. J. Słowackiego
w Kielcach
III miejsce
Urszula Kretkowska Bo było warto – I LO im. S. Żeromskiego w Kielcach
Wyróżnienia
Sara Terelak Ostrze śmierci równe pamięci styczeń 1863 – VI LO im. J. Słowackiego w Kielcach
Małgorzata Narwojsz Do powstańców – III LO im. M.Kopernika w Busku-Zdroju
Agnieszka Gos Elegia o śmierci Marii Piotrowiczowej – VI LO im. J. Słowackiego w Kielcach
Michał Gołata Warto – Zespół Szkół Elektronicznych w Bydgoszczy

Kategoria proza
I miejsce
Anna Suska Za Ojczyznę – LO im. św. Jadwigi Królowej w Kielcach
II miejsce
Martyna Węgierska O patriotyzmie słów kilka – esej – LO im. ks. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie
Wyróżnienie
Katarzyna Pawelak Rajd Grochowiska widziany moimi oczami czyli słowo o Powstaniu Styczniowym – Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Broninie

Podsumowanie II Wojewódzkiego Konkursu Historyczno-Literackiego RZECZ O POWSTANIU 1863 odbyło się w Czytelni Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach w dniu 6 czerwca 2013 r.
W spotkaniu uczestniczyli laureaci i ich szkolni opiekunowie oraz przedstawiciele organizatorów i sponsorów: Tadeusz Kowalczyk – przewodniczący Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego, Katarzyna Łozińska – Departament Promocji, Edukacji, Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego, Małgorzata Niewczas-Sochacka – Biuro Komunikacji Społecznej Urzędu Marszałkowskiego, Elżbieta Czerwonka – dyrektor Samorządowego Ośrodka Doradztwa Metodycznego i Doskonalenia Nauczycieli w Kielcach, Jolanta Kuklińska – Świętokrzyskie Stowarzyszenie Nauczycieli Polonistów, Marek Jończyk – Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach, Jolanta Fudali-Wawrzeńczyk, Elżbieta Pietrow-Ślusarczyk – Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach.
Gości powitała Urszula Salwa – dyrektor Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej, która wraz z Tadeuszem Kowalczykiem wręczyła nagrody.
Ogółem nagrodzono 19 osób z 13 szkół z terenu województwa świętokrzyskiego oraz jednego ucznia z Bydgoszczy. Wszyscy uczestnicy otrzymali dyplomy okolicznościowe, a laureaci wartościowe nagrody rzeczowe, takie jak: książki, odtwarzacze MP3, gry edukacyjne, plecaki.
Podczas uroczystości uczniowie z Gimnazjum nr 8 w Kielcach zaprezentowali wybrane wiersze laureatów. Organizatorzy konkursu w swoich wystąpieniach podkreślali znaczenie powstania styczniowego, potrzebę popularyzowania wiedzy o historii własnego regionu. Pan Tadeusz Kowalczyk zwracał uwagę na rolę książki i biblioteki w poszerzaniu wiedzy i kształtowaniu świadomości obywatelskiej. Zachęcał młodzież do uczestnictwa w konkursach, obiecując wsparcie ze strony wojewódzkich władz samorządowych.
Zapraszamy szkoły do udziału w kolejnych konkursach historycznych przypominających ważne postaci i wydarzenia z naszej przeszłości. 


Magdalena Mularczyk
Edyta Smolińska

Leśmian (katalog wystawy)

W dniach 16 stycznia – 15 marca 2014 r. w siedzibie Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej prezentowana jest wystawa „Leśmian”. Dotyczy ona życia i twórczości poety, pisarza, a także tłumacza – Bolesława Leśmiana. Jego szeroka działalność literacka, trochę niedoceniana za życia zyskała na popularności w latach późniejszych:
Leśmian przez wielu ludzi dzisiaj uważany za najznakomitszego polskiego poetę dwudziestego wieku, pod wieloma względami jest zjawiskiem jedynym w literaturze światowej. Jednakże za życia miał tylko niewielu żarliwych wielbicieli i na ogół patrzono na niego jako marginesowego autora uroczych, stylizowanych na ludowe ballad.
Z uznaniem o Leśmianie w swojej Agonii i Nadziei wyraża się Piotr Kuncewicz pisząc:
(...) ostatni (w dwudziestoleciu) poeta miary już w skali światowej największej. (...) Leśmian to także geniusz języka. Posługiwał się nim swobodnie, tworzył liczne neologizmy. Był zresztą człowiekiem wielkiej kultury kojarząc wątki polskie z indyjskimi, łącząc stare filozofie ze współczesnym sceptycyzmem. Jak się zdaje, ciągle jeszcze nie doceniamy jego prawdziwej wielkości. To jeden z tych, którzy wzrastają z latami. I takich poetów rosnących w czasie miała poezja dwudziestolecia może aż kilkunastu. To bardzo, bardzo wiele.
Podobną opinię wyraża również Czesław Miłosz:
Żaden inny poeta, który wyszedł z Młodej Polski, nie dorównuje Leśmianowi kalibrem i trzeba go umieścić w szeregu największych postaci współczesnej literatury europejskiej.
Wiersze tego wybitnego poety stały się inspiracją dla linorytów i monotypii Aleksandry Potockiej-Kuc. Zostały one zaprezentowane na wystawie. Wśród eksponatów znalazły się również materiały biograficzne, tomiki wierszy, utwory dla dzieci, a także opracowania dotyczące twórczości poety. Wszystkie publikacje pochodzą ze zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach.
Wystawa jest przeznaczona dla nauczycieli, uczniów i studentów zainteresowanych twórczością Bolesława Leśmiana.
Niniejszy katalog został przez autorów podzielony na dwie części. Pierwsza to linoryty i monotypie ilustrujące konkretne uwory Bolesława Leśmiana. Drugą stanowią materiały dotyczące życia i twórczości poety. Prezentowane na wystawie i w katalogu fragmenty wierszy pochodzą z jednego tomiku.

Małgorzata Pronobis


Praca zbiorowa
Biblioteka bibliotekarz - dla nauczyciela i ucznia. T. 3
Oddajemy w Państwa ręce już trzeci tom materiałów i sprawozdań. W całości jest on poświęcony działalności kulturalno-oświatowej Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach. Idąc za przykładem dwóch poprzednich publikacji, ta również skierowana jest w stronę nauczycieli, bibliotekarzy oraz do wszystkich innych czytelników interesujących się zagadnieniami oświaty i kultury regionu świętokrzyskiego.
Szczególny charakter edukacyjny ma artykuł Pawła Pierścińskiego. Osobiste refleksje, szczere wyznania nadają tekstowi wyjątkowo emocjonalny wyraz. Autor prezentuje się czytelnikowi w podwójnej roli – mistrza pióra oraz mistrza fotografii. Zamieszczone fragmenty wypowiedzi oraz wiersze są przykładem głębokiego przywiązania do ziemi świętokrzyskiej. Szczególną uwagę zwraca odniesienie do edukacyjnej roli obrazu, umiejętności odczytywania przez odbiorcę fotografii. Tekst Pawła Pierścińskiego zachęca do podjęcia trudnej nauki fotografowania, wskazuje, że edukacja w tym zakresie powinna zaczynać się już w młodości. Twórca Kieleckiej Szkoły Krajobrazu przekazuje cenne uwagi, które są efektem jego ciężkiej pracy, talentu i pasji.
Od wielu lat pedagodzy i rodzice zastanawiają się w jaki sposób i na ile ograniczyć naszym pociechom dostęp do komputera. Zdajemy sobie sprawę z wad i zagrożeń jakie niesie ze sobą Internet. W scenariuszu przedstawienia Beaty Borcuch, uczniowie klas I-III poprzez zabawę poznają zagrożenia płynące z Internetu. Ta sama autorka w kolejnym artykule opisuje ciekawe formy pracy z najmłodszymi czytelnikami. Ukazuje metody wprowadzania najmłodszych uczniów w świat książki i czytelnictwa.
Podobny sposób edukacji poprzez zabawę proponują nauczyciele – bibliotekarze PBW Kielce, Edyta Smolińska i Dorota Parkita. Zorganizowany i przeprowadzony wspólnie ze Szkołą Podstawową nr 8 w Kielcach konkurs „Książka uczy bawiąc - i Ty możesz być jej twórcą”, dał wiele radości i satysfakcji jego uczestnikom. Wzbogacenie go o warsztaty z tworzenia własnej książki oraz o możliwość zaprezentowania własnych prac nadało przedsięwzięciu walory edukacyjne i wychowawcze. Inicjatywy skierowane do uczniów szkół podstawowych, a nawet dzieci młodszych, mają bardzo duże znaczenie. Zacieśnianie współpracy ze szkołami owocuje wieloma interesującymi projektami, które uczą kreatywności oraz zachęcają do korzystania z tradycyjnej formy książki – kodeksu.
Ciekawą propozycją jest Walizka Schumana. Informacje w niej zgromadzone to zbiór materiałów dydaktycznych dotyczących UE i krajów kandydujących: scenariusze lekcji, gry edukacyjne i ćwiczenia - przeznaczone dla uczniów i nauczycieli gimnazjów oraz szkół ponadgimnazjalnych. Projekt ten koordynowany jest przez naszą Bibliotekę i obejmuje swoim zasięgiem całe województwo świętokrzyskie.
Polecam teksty nauczycieli-bibliotekarzy pracujących w Filiach PBW, które przybliżają różnorodne obszary pracy bibliotekarskiej: Agnieszka Jasińska na przykładzie Warmińsko-Mazurskiej Biblioteki Pedagogicznej w Olsztynie przedstawia ciekawe formy współpracy bibliotek pedagogicznych i szkolnych, Robert Karpiński omawia zagadnienia z dziedziny zarządzania informacją, podkreśla rolę bibliotekarza w selekcjonowaniu wiedzy, a zwłaszcza otwartych zasobów internetowych, a Renata Jurkiewicz szkicuje historię Biblioteki Pedagogicznej w Sandomierzu oraz jej współpracę z Wydawnictwem Armoryka.
Na uwagę zasługuje sprawozdanie Barbary Dziedzic – koordynatora projektu Szkolny Klub Utalentowanych Ludzi, przeprowadzony w Szkole Podstawowej nr 33 w Kielcach. Zajęcia edukacyjne prowadzone z wykorzystaniem nowoczesnych pomocy dydaktycznych sprawiły, że szkoła ta stała się miejscem twórczej pracy dla dzieci zdolnych, ambitnych i ciekawych świata. W publikacji znajdą Państwo również sprawozdania z bogatej działalności edukacyjnej, kulturalnej i oświatowej naszej placówki.
Dziękuję autorom za zamieszczone materiały, a naszym Czytelnikom życzę miłej lektury. 


Izabela Misiowiec
Beata Warmuzek

"Rok 1863 stoi na przełomie dziejów; Stara Polska umiera - now asię rodzi"
 Uchwałą Senatu RP z dnia 5 sierpnia 2012, rok 2013 został ustanowiony Rokiem Powstania Styczniowego. W ten sposób zostało uhonorowane „ patriotyczne oddanie i szlachetne poświęcenie powstańców styczniowych...” W ramach obchodów 150 rocznicy tego wielkiego zrywu narodowego w całej Polsce odbywały się wykłady, konferencje naukowe, wystawy, projekcje filmów. Wydano również wiele publikacji rocznicowych. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach włączając się w ten jubileusz przygotowała wystawę pt. „Rok 1863 stoi na przełomie naszych dziejów; Stara Polska umiera – nowa się rodzi”. Wystawa prezentowana jest w gablotach na pierwszym piętrze PBW. Ekspozycja została ułożona według następujących zagadnień tematycznych:
– Tło polityczno-historyczne Powstania Styczniowego
– Dowódcy powstania
– Uzbrojenie i mundury
– Pieśni Powstania Styczniowego
– Pamiętniki
– Powstanie Styczniowe w rejonie Gór Świętokrzyskich
– Weterani Powstania Styczniowego
– Materiały metodyczne
– Powstanie Styczniowe w powieści
– Powstanie Styczniowe w filmie i dramacie
– Kobiety w powstaniu
– Epilog powstania
– Postscriptum
– Powstanie Styczniowe w malarstwie polskim – antyramy 1-9
Do przygotowania ekspozycji wykorzystano materiały z zasobów własnych Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej: książki, artykuły z czasopism, zdjęcia, skany dokumentów, albumy, fotografie, pamiątkowy medal.
Wystawę będzie można oglądać na terenie Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej od maja do grudnia 2013 roku. 


Marta Boszczyk
Powstanie styczniowe

Niniejsza publikacja została przygotowana w związku z przypadającą w bieżącym roku 150. rocznicą wybuchu powstania styczniowego i ustanowieniem przez Senat RP roku 2013 Rokiem Powstania Styczniowego.
Bibliografia ma charakter poradnika i opracowana została z myślą o czytelnikach bibliotek pedagogicznych (nauczycielach, bibliotekarzach, studentach i maturzystach) oraz wszystkich zainteresowanych historią Kielecczyzny. Uwzględnia w wyborze książki i artykuły z czasopism, dokumenty ikonograficzne, elektroniczne oraz filmy. Zasięgiem czasowym obejmuje druki wydane do stycznie 2013 roku. Przedstawiony materiał został zebrany na podstawie zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach, katalogów i baz bibliograficznych bibliotek krajowych oraz Polskiej Bibliografii Literackiej, Bibliografii Historii Polskiej, Bibliografii Kielecczyzny: 1945-1964, Bibliografii województwa kieleckiego (1982-1985).
Przy kompletowaniu materiałów wykorzystano także Bibliografię powstania styczniowego w opracowaniu Eligiusza Kozłowskiego oraz Powstanie styczniowe 1863: poradnik bibliograficzny Zbigniewa Ćwieka. Cenne źródło informacji stanowiły również zasoby Internetu oraz polskich bibliotek cyfrowych.
Obok opracowań naukowych i popularnonaukowych dotyczących kwestii powstania styczniowego na Kielecczyźnie, ujęto także opublikowane na łamach prasy regionalnej artykuły „rocznicowe”, beletrystykę, opracowania historycznoliterackie oraz materiały przedstawiające artystyczne interpretacje powstania styczniowego. Pominięto dokumenty archiwalne i źródłowe w postaci raportów dowódców polskich, rozkazów, dekretów, rozporządzeń, obwieszczeń, instrukcji, regulaminów, sprawozdań, przemówień i statystyki, a także nekrologi i modlitwy.
Zrąb główny bibliografii został podzielony na trzy zasadnicze części.
Pierwsza Powstanie styczniowe na Kielecczyźnie obejmuje swym zasięgiem teren dawnej guberni radomskiej, w skład której wchodziło 8 powiatów: kielecki, miechowski, olkuski, opatowski, opoczyński, radomski, sandomierski i stopnicki. Kolejna Powstanie styczniowe w literaturze, sztuce, muzyce i filmie (wybrane przykłady) zawiera dokumenty dotyczące motywu powstania styczniowego, a ostatnia część Materiały metodyczne i repertuarowe stanowi pomoc dla nauczycieli historii i języka polskiego. W ramach działów zastosowano układ formalny (wydzielono wydawnictwa zwarte, ciągłe, dokumenty elektroniczne, ikonograficzne oraz audiowizualne). W przypadku wznowień literatury pięknej podano z reguły tylko wydanie ostatnie. Większość opisów bibliograficznych została przejęta ze źródeł pośrednich w wersji oryginalnej.
W trakcie gromadzenia materiałów napotykano na trudności w dostępie do wybranych publikacji, stąd też niektóre opisy są niekompletne. Mogą także wystąpić błędy niezawinione przez autorów. Pozycje znajdujące się w zasobach polskich bibliotek cyfrowych opatrzono adresem dostępu. Dla podniesienia wartości użytkowej bibliografii podano liczne adnotacje oraz w niektórych przypadkach uzupełniono opis wyborem recenzji. Bibliografię opatrzono indeksem osobowym i nazw geograficznych. 


Katarzyna Binkowska
Dedykacje w księgozbiorze Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej

Dedykacja (łac. dedicare – ofiarować, przeznaczyć, ang. dedication, fr. dedicace, envoi, niem. Widmung, Zueignung, Dedikation) to tekst zamieszczony w książce przez autora, wydawcę lub drukarza, zwykle na karcie przedtytułowej lub tytułowej, w którym ofiaruje się dzieło osobie lub grupie osób w dowód uznania lub dla wyrażenia uczuć. Rozróżnia się dedykacje drukowane i dedykacje rękopiśmienne, te ostatnie mogą pochodzić od ofiarodawcy na pojedynczym egzemplarzu darowanym określonej osobie lub instytucji.
Zwyczaj pisania dedykacji sięga czasów starożytnych. Celem dedykacji było wyrażenie wdzięczności bądź uzyskanie mecenatu czy protekcji adresata. Dedykacje miały rozmaitą formę w zależności od epoki, w której ukazywało się dzieło. Obecnie dedykacje są krótkie, treściwe i poświęcone zwykle pamięci bliskich lub będące wyrazem czci wobec osób czy instytucji.
Jak już wspomniałam dedykacja to formuła ofiarowania dzieła, przekazywana ustnie, drukowana lub rękopiśmienna. W średniowieczu upowszechniona była w pieśniach balladowych jako tzw. przesłanie (na końcu utworu). Dedykacja drukowana rozwijała się intensywnie w renesansie i baroku jako forma wypowiedzi panegirycznej, kierowana zwykle do jednej osoby; wyrażana prozą lub wierszem, umieszczana była na czele jako osobna apostrofa, list dedykacyjny. W nowszych czasach upowszechniła się dedykacja rękopiśmienna, wpisywana na kartę tytułową przez autora, redaktora lub osoby trzecie.
Jak taką dedykację napisać? Dedykację umieszczamy na początku książki, na dole strony tytułowej. Jeśli dedykujemy album, a strona tytułowa jest zajęta możemy dołączyć małą karteczkę z dedykacją (lecz ważne jest, by była schludna i ładna). Poniżej zamieszczam elementy składowe, które powinny być uwzględnione w dedykacji.
Elementy obowiązkowe dedykacji:

- należy uwzględnić adresata dedykacji,
- powinien być odpowiedni wstęp, np.: Szanownej i drogiej…, Kochanemu…, Na pamiątkę…, Z okazji…, Z podziękowaniem za…, Wspominając…, Znając Twoje zainteresowania…,
- dedykacja napisana odręcznie, musi być estetyczna,
- należy uwzględnić w niej akapity,
- musi być dostosowana do wieku, zawodu odbiorcy oraz wspólnych relacji (do nauczyciela – miło i grzecznie, a do przyjaciółki – serdecznie). Dedykacja powinna być także dostosowana do rodzaju ofiarowanej książki (filozoficzny cytat nie będzie pasował do dedykacji książki kucharskiej),
-pod dedykacją umieszczamy swoje imię i nazwisko, miejscowość oraz datę bieżącą (ewentualnie datę święta),
można umieścić cytat dopasowany do książki – może to być jej fragment, złota myśl, lub fragment piosenki. Cytat musi być przytoczony poprawnie, umieszczony w cudzysłowie, koniecznie z autorem tych słów. Powinien być krótki, zrozumiały, dla osoby dla której dedykacja jest przeznaczona,
- można zamieścić motto, czyli myśl, którą chcemy przekazać jakiejś osobie,
- dedykacja nie może być wymuszona – najlepiej jest nie pisać dedykacji dla osób, których się nie lubi,
- nie powinna tracić swojej aktualności,
- pięć zdań to maksimum w dedykacji,
- musi być ładnie zaplanowana graficznie.

Reasumując: dedykacja jest formą bardzo indywidualną i ma właściwie jeden cel – sprawienie przyjemności adresatowi. Adresat jest w tym przypadku najważniejszy. Musi być uwzględniony w dedykacji. Trzeba również podpisać „nadawcę”. Konieczne jest zaznaczenie okazji (intencji), z jakiej pisze się dedykację. Należy zastosować odpowiednią składnię: zdania krótkie, proste, „lekkie”, „spontaniczne”.
Do poniższego opracowania wybrałam dedykacje rękopiśmienne. Podzieliłam je na dedykacje, które znajdują się w księgozbiorze historycznym i współczesnym naszej biblioteki. Ich adresatami są osoby prywatne i instytucje.
Na końcu znajduje się indeks osobowy autorów i adresatów dedykacji, odsyłający do poszczególnych pozycji wykazu. 


Ewa Lewicka
Anna Knajder-Sowa
Poezja krajobrazu w twórczości Pawła Pierścińskiego

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach rokrocznie współorganizuje wspólnie z innymi placówkami oświatowymi i kulturalnymi Tydzień Kultury Języka. W 2013 roku włączając się w obchody 21. Tygodnia, postanowiliśmy zaprezentować i przybliżyć odbiorcom sztuki i literatury sylwetkę Pawła Pierścińskiego oraz Jego twórczość. W tym celu została przygotowana wystawa pn. „Poezja krajobrazu w twórczości Pawła Pierścińskiego”, która będzie towarzyszyć spotkaniu z wybitnym Artystą 7 marca 2013 roku.
Paweł Pierściński to fotografik, twórca i animator Kieleckiej Szkoły Krajobrazu, publicysta, autor ponad 600 tekstów poświęconych fotografii, komisarz ogólnopolskich wystaw fotografii krajobrazowej, członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Jest autorem wielu albumów fotograficznych (ponad 50) oraz współautorem licznych pozycji zbiorowych. Jego prace włączone zostały do zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych na całym świecie. Hasła imienne Pawła Pierścińskiego znajdują się między innymi w międzynarodowych encyklopediach fotografii oraz w międzynarodowych słownikach biograficznych. Za działalność twórczą i społeczną został uhonorowany wysokimi odznaczeniami państwowymi oraz organizacyjnymi w skali krajowej i międzynarodowej.
Jak sam pisze „Krajobraz jest moim życiowym programem. Lata prac i doświadczeń artystycznych związały mnie z Ziemią Kielecką. Przebywanie w świętokrzyskim plenerze i obcowanie z nim nasyciły wzrok harmonią niezrównanych proporcji, zaś próba zrozumienia zasad bytowania przyrody świętokrzyskiej związała mnie z tą ziemią uczuciem głębokiego przywiązania i miłości”. Tę miłość, przywiązanie oraz odbieraną wzrokiem harmonię można również odnaleźć w strofach poezji, napisanych przez Artystę.
Wystawa prezentowana w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach zawiera przede wszystkim materiał ikonograficzny – czyli fotografie Pawła Pierścińskiego, albumy, przewodniki turystyczne, w których zamieszczono Jego zdjęcia. Niektórym fotografiom towarzyszą zacytowane wiersze z tomu „Pagór”. Przedstawiono także teksty Twórcy oraz Jemu poświęcone. Należy zaznaczyć, że jest to zaledwie niewielki wycinek dotychczasowego niezwykle bogatego dorobku Pawła Pierścińskiego.
Ekspozycję można oglądać w holu biblioteki na I piętrze, od 18 lutego do 6 kwietnia 2013 roku.


Marta Boszczyk
Media regionalne i lokalne historia i współczesność

Niniejsza bibliografia powstała na potrzeby kształcących się studentów Uniwersytetu Jana Kochanowskiego na kierunkach Dziennikarstwo i komunikacja społeczna oraz Informacja naukowa i bibliotekoznawstwo.
Podstawą gromadzenia materiału była przede wszystkim bibliografia narodowa bieżąca, a także Bibliografia Analityczna Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej w wersji elektronicznej (od 1995 r.). Dokumenty dotyczące mediów świętokrzyskich opracowano głównie na podstawie baz bibliotek kieleckich: Bibliografia regionalna województwa świętokrzyskiego (1999-2010) Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej, kartoteki regionalnej (w wersji tradycyjnej i elektronicznej) Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej i katalogu online Biblioteki Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.
Całość materiału podzielono na dwie części: Zagadnienia ogólne oraz Media świętokrzyskie, a w ich obrębie wydzielono Wydawnictwa zwarte i Wydawnictwa ciągłe. W ramach działów zastosowano szeregowanie alfabetyczne dokumentów. Niektóre opisy bibliograficzne opatrzono adnotacjami.
Część zasadniczą bibliografii stanowią publikacje o charakterze ogólnym dotyczące mediów regionalnych i lokalnych. Część druga Media świętokrzyskie przedstawia materiał bibliograficzny związany tematycznie przede wszystkim z historią lokalnej prasy, radia i telewizji, a także współczesnymi problemami mediów świętokrzyskich.
Wykaz adresujemy przede wszystkim do studentów, jak również wszystkich zainteresowanych tematyką mediów regionalnych i lokalnych w Polsce. 


Małgorzata Laliczyńska
Elżbieta Pietrow-Ślusarczyk

WYDAWNICTWA DRUGIEGO OBIEGU
Terminem „drugi obieg” określa się wszelkie druki, które ze względów cenzuralnych nie mogły ukazać się w wydawnictwach oficjalnych.
Początek zorganizowanego wydawania książek, broszur i czasopism poza cenzurą, przypadający na drugą połowę lat 70., związany był z procesem radykalizacji życia społecznego w Polsce. Środowiska opiniotwórcze (naukowe, kulturalne, polityczne) żądały zlikwidowania cenzury, drukowania dzieł pisarzy emigracyjnych, powołania niezależnych czasopism. Domagano się prawa do głoszenia własnych poglądów, wolności słowa, druku, rzetelnej informacji.
Obok pierwodruków wydawcy oficyn podziemnych sięgali często do literatury już publikowanej (przedruki). Wśród przedruków znaczące miejsce zajmują pozycje wydane po raz pierwszy na emigracji, książki i artykuły napisane przez autorów obcych oraz Polaków zamieszkałych w kraju i na obczyźnie. Dzięki działalności edytorów emigracyjnych literatura ta mogła dotrzeć do czytelnika krajowego.
Przedrukowując teksty najczęściej korzystano z publikacji następujących wydawnictw: Instytut Literacki w Paryżu, „Aneks” (Londyn), Puls (Londyn), Polonia Book Fund Ltd. (Londyn), Editions Spotkania (Paryż).
Tylko w kilkunastu przypadkach zaistniała sytuacja odwrotna, kiedy to wartościowe pozycje krajowe (pierwodruki) wydane w podziemiu przedrukowały oficyny emigracyjne, np. Teresy Torańskiej Oni czy Krystyny Kersten Narodziny systemu władzy.
Analiza produkcji drugiego obiegu przeprowadzona przez Stanisława Siekierskiego wykazuje, że w latach 1976-1986 koncentrowano się na zaspokajaniu potrzeb społeczno-politycznych. Druki tego rodzaju stanowiły ok. 40 % całej oferty. Były to głównie broszury dotyczące organizacji ugrupowań solidarnościowych, innych orientacji społecznych i politycznych, a także publikacje zawierające oceny aktualnej rzeczywistości i przedstawiające perspektywy na przyszłość. Publikowano wypowiedzi liderów „Solidarności”, działaczy społecznych, literatów, krytyków, naukowców.
Wiele miejsca poświęcano Związkowi Radzieckiemu, prześladowaniom politycznym. Ważną kategorię stanowiły teksty nawiązujące do przerwanych tradycji historycznych reprezentowanych przez takich przywódców jak Józef Piłsudski, Roman Dmowski.
Na drugim miejscu pod względem ilościowym (20%) znalazła się literatura piękna podejmująca tematy współczesnego życia w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem stanu wojennego, a także utwory satyryczne.
Kolejny ważny dział wydawnictw alternatywnych stanowiła literatura historyczna, która uzupełniała wiedzę społeczeństwa na temat dziejów najnowszych. Dominowały trzy tematy: wojna bolszewicka 1920 r., II wojna światowa, Katyń.
Niniejszy informator obejmuje publikacje wydawane poza cenzurą w latach 1976-1989, czasopisma, książki i broszury, zgromadzone w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach.
Na końcu zamieszczony jest indeks wydawców, liczby oznaczają pozycje katalogu.


Ewa Lewicka
Dziecko w świecie literatury i języka

Rok 2012 został przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszony Rokiem Janusza Korczaka. Z tej okazji za główne motto XX Jubileuszowego Tygodnia Kultury Języka w województwie świętokrzyskim wybrano myśl Janusza Korczaka:
Dziecko jest pergaminem szczelnie zapisanym drobnymi hieroglifami, których część tylko zdołasz odczytać, a niektóre potrafisz wytrzeć lub tylko zakreślić i własną wypełnić treścią.
Włączając się w organizację „XX Jubileuszowego Tygodnia Kultury Języka”, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka prezentuje Państwu wystawę pt. Dziecko w świecie literatury i języka. Celem wystawy było przedstawienie zainteresowanym osobom publikacji książkowych i w których podjęto zagadnienie szeroko pojętych: kultury literackiej oraz kultury językowej dzieci i młodzieży.
Pojęcie kultury literackiej funkcjonuje tak w użyciu publicznym, publicystyce, jak i w opracowaniach popularnonaukowych, naukowych bez ścisłego definiowania. Tym samym w mowie potocznej i publicystyce wiąże się ze wszystkim, co jest związane z literaturą, jej powstaniem, upowszechnieniem, oddziaływaniem i wszelkimi uwarunkowaniami towarzyszącymi tym procesom. Rozumie się przez to stopień wtajemniczenia w literaturę przez jej poznanie i osobiste z nią obcowanie, wzbogacone często sprawnością twórczą. Ze względu na to, że definicji kultury literackiej nie ma zbyt wiele, można dokładnie przytoczyć kilka już opracowanych definicji.
Stanisław Sierotwiński w Słowniku terminów literackich podaje następującą definicję:
W sensie społecznym: całość historycznego dorobku literackiego (narodu, środowiska) oraz wszystkie istniejące w danym czasie instytucje służące życiu literackiemu, poziom ich działalności, stan czytelnictwa itp.; w odniesieniu do osoby: znajomość literatury i wyrobienie smaku, znawstwo.
Definicja, autorstwa Michała Głowińskiego, mówi:
Kultura literacka (...) – zespół przeświadczeń dotyczących literatury, jej istoty, wyznaczników i podziałów, charakterystyczny dla danej grupy społecznej, epoki lub – w ujęciu najszerszym kręgu kulturalnego.
Według Marii Straszewskiej, na kulturę literacką składają się:
pewne dyspozycje człowieka, które czynią go bardziej wrażliwym na wartości literackie,
wiedza o sztuce słowa,
sztuka czytania,
emanowanie kultury przez postawę człowieka.

Odmienne ujęcie kultury literackiej, prezentowane przez autorów powyższych definicji, podkreśla szczególną rolę odbiorcy treści literackich. Specyficzną grupą odbiorców, która dopiero rozpoczyna „przygodę” z literaturą są dzieci i młodzież. W związku z tym, tak wiele opracowań poświęconych kulturze literackiej dzieci i młodzieży. Duża część z tych prac została zaprezentowana na niniejszej wystawie.
Kultura językowa to pojęcie równie wieloznaczne, jak kultura literacka. Kultura języka jest na ogół rozumiana jako posługiwanie się znakami językowymi zgodnie z zespołem reguł (zakazów i nakazów) zaakceptowanych przez językoznawców i zawartych w wydawnictwach poprawnościowych. W szerszym rozumieniu omawiane pojęcie oznacza również kompetencję komunikatywną, czyli zdolność do sytuacyjnie adekwatnego użycia języka wraz z odpowiednimi stereotypami zachowania się.
Andrzej Markowski wyróżnia cztery znaczenia tego terminu:
Kultura języka w ujęciu opisowym. Jest to zespół właściwości charakteryzujących postawę wobec języka osób, które się tym językiem posługują. Tak rozumiana kultura języka może być cechą zarówno poszczególnych osób, jak i grup społecznych czy też całego społeczeństwa.
Kultura języka w ujęciu normatywnym. Jest to ogół umiejętności praktycznych, wyrażających się dążnością do mówienia i pisania sprawnego i poprawnego, czyli zgodnego z przyjętymi w pewnej społeczności regułami i wzorcami (normami językowymi). Kultura języka, rozumiana jako umiejętności praktyczne i wartościowana dodatnio, może być cechą jednostek, grup społecznych lub całego społeczeństwa. Składnikami tak rozumianej kultury języka są: poprawność językowa, sprawność językowa, etyka słowa i estetyka słowa.
Kultura języka w ujęciu terminologiczno-językoznawczym.
Kultura języka rozumiana jako działalność kulturalnojęzykowa.

Według Jana Kidy
„Kultura języka” oznacza zarówno aktywną, systematyczną działalność pedagogiczną, która zmierza do rozwoju i doskonalenia języka dzieci i młodzieży w celu wykształcenia umiejętności posługiwania się nim w sposób sprawny i poprawny w zakresie słownictwa, frazeologii, składni, ortofonii (ortoepii) i ortografii, jak i wysoki stopień opanowania języka. Kultura języka obejmuje trzy główne składniki: sprawność komunikatywną, poprawność gramatyczną, i tzw. estetykę wypowiedzi (...) w zakres kultury języka wchodzi również kultura żywego słowa
Wiadomo, że wysoki poziom kultury literackiej wpływa pozytywnie na rozwój poprawnego posługiwania się językiem, jego bogactwo, rozumienie czytanych tekstów, efektywną komunikację międzyludzką. Wybitne bowiem utwory literackie, które oddziałują intelektualnie i emocjonalnie na psychikę młodego pokolenia, pełnią różne funkcje: poznawczą, kształcącą, wychowawczą, estetyczną i kulturotwórczą. Chodzi tu szczególnie o wyróżniające się dzieła literatury polskiej i światowej, które poruszają zwłaszcza problematykę ogólnoludzką i ponadczasową, dotyczącą, m.in. spraw moralnych i społecznych. Obcowanie z literaturą wartościową, ambitną wyrabia smak artystyczny, wzbogaca słownictwo czytającego, rozbudza zainteresowanie światem, uczy jak ten świat opisać oraz współegzystować i komunikować się z innymi. Zachodzi tutaj reakcja zwrotna: obcowanie z literaturą wpływa na pozytywny rozwój kultury języka, wysoki poziom kultury języka powoduje chęć sięgania po literaturę piękną. Jest to na pewno wyzwanie dla współczesnych dydaktyków, pedagogów, aby łączyli elementy wiedzy o języku, literaturze, a także sztuce w jednym procesie nauczania.
Wystawa Dziecko w świecie literatury i języka prezentowana w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach przeznaczona jest dla nauczycieli, studentów, uczniów i wszystkich zainteresowanych tematyką tworzenia oraz rozwijania kultury językowej i literackiej wśród dzieci i młodzieży. Obejmuje następujące działy:

  1. Teoria, historia literatury dla dzieci i młodzieży,

  2. Kształtowanie kultury literackiej uczniów,

  3. Polska twórczość literacka dla dzieci,

  4. Polska twórczość literacka dla młodzieży,

  5. Kultura literacka młodzieży,

  6. Kultura językowa dzieci i młodzieży.


Bożena Lewandowska
Oligofrenopedagogika

Oligofrenopedagogika (z łac. oligoz-mały, phren-umysł, paidagogike-nauka o wychowaniu) – dział pedagogiki specjalnej zajmujący się nauczaniem, wychowaniem i rehabilitacją osób niepełnosprawnych intelektualnie.
Geneza oligofrenopedagogiki sięga XVI wieku, kiedy czeski pedagog i filozof Jan Amos Komeński zwrócił uwagę na potrzebę kształcenia dzieci z niepełnosprawnością umysłową. Na przełomie XVIII i XIX wieku pojawiły się pierwsze opracowania teoretyczne, a w XIX – pierwsze zakłady leczniczo-wychowawcze. Pod koniec dziewiętnastego stulecia powstały klasy i szkoły specjalne dla upośledzonych w stopniu lekkim i liczne opracowania na temat metod nauczania w tych szkołach. Do bardziej znanych należą: metoda leczenia moralnego – Pinela i Esquirola, metoda fizjologiczna Sequina, metoda nauczania przez naśladownictwo – Guggenbuhla, metoda zabawowa – Jahna. Pierwsza placówka w Polsce, dla dzieci z lekkim upośledzeniem, powstała w 1897 r. w zaborze pruskim. Intensywny rozwój szkolnictwa specjalnego nastąpił po 1917 r. Z inicjatywy Marii Grzegorzewskiej utworzono w Warszawie Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej (obecnie Akademia Pedagogiki Specjalnej, nosząca imię swej założycielki), który zgromadził różnych specjalistów zainteresowanych niepełnosprawnością: pedagogów, psychologów, logopedów, lekarzy.
Podmiotem działań oligofrenopedagogiki są dzieci, młodzież i osoby dorosłe o różnym stopniu niepełnosprawności intelektualnej. Celem działań jest wspomaganie wszechstronnego rozwoju tych osób, usamodzielnienie, przystosowanie do życia w społeczeństwie. Wymaga to współdziałania z innymi dyscyplinami naukowymi i korzystania z osiągnięć nowych technologii. Współcześnie obserwuje się intensywny rozwój oligofrenopedagogiki, która koncentruje się na wczesnej rehabilitacji. Duży nacisk kładzie się na kształcenie integracyjne. Opieka nad dzieckiem upośledzonym jest nieodłącznym elementem systemu oświatowo-wychowawczego.
Niniejsza bibliografia stanowi trzecią część cyklu poradników z pedagogiki specjalnej. Dotychczas ukazały się: Tyflopedagogika i Surdopedagogika.
Adresatami publikacji są nauczyciele, psycholodzy, logopedzi, rehabilitanci pracujący w przedszkolach i szkołach specjalnych, integracyjnych, w ośrodkach wczesnej interwencji oraz w ośrodkach dla dzieci z upośledzeniem umysłowym. Z bibliografii mogą korzystać także osoby przygotowujące się do pracy z niepełnosprawnymi umysłowo oraz studenci kierunków pedagogicznych i psychologicznych. Przy wyborze dokumentów korzystano z licznych źródeł: Przewodnik Bibliograficzny i Bibliografia Zawartości Czasopism (wersja elektroniczna), katalogi i bazy danych polskich bibliotek naukowych, w szczególności bibliograficzna baza Problemy Niepełnosprawnych, stale aktualizowana, dostępna pod adresem http://www.bg.ap.siedlce.pl/index.php/pl/problemy-niepenosprawnych.html
Zgromadzony materiał podzielono według zagadnień. W obrębie dwóch działów – Metodyka nauczania i wychowania dzieci niepełnosprawnych umysłowo oraz Rewalidacja niepełnosprawnych umysłowo wyodrębniono pozycje zwarte i ciągłe. Dla łatwiejszego korzystania wiele opisów opatrzono adnotacjami treściowymi. 


Małgorzata Pronobis
Beata Warmuzek
Janusz Korczak (1878-1942)

W 2012 roku przypada siedemdziesiąta rocznica śmierci Janusza Korczaka, wybitnego polskiego pedagoga, publicysty, pisarza, lekarza i działacza społecznego pochodzenia żydowskiego. W związku z tym, Uchwałą Sejmu RP z dnia 16 września 2011 roku, ustanowiono rok 2012 – Rokiem Korczaka. Z tej okazji w wielu placówkach oświatowych przybliżana jest postać, działalność oraz idee pedagogiczne Starego Doktora, który całe swoje życie związał z dziećmi – sierotami i wraz z nimi zginął w obozie zagłady w Treblince w 1942 roku.
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach włączając się w obchody Roku Korczakowskiego zorganizowała wystawę pt. „Janusz Korczak (1878-1942). Światu Myśl – Dzieciom Serce”. Zgromadzony materiał został pogrupowany w następujących działach tematycznych :

  • Materiały biograficzne;
  • Myśl pedagogiczna;
  • Działalność opiekuńczo-wychowawcza;
  • Twórczość literacka;
  • Twórczość pedagogiczna;
  • Pobyt w getcie;
  • Wspomnienia o Januszu Korczaku;
  • Idee Korczaka dzisiaj;
  • Janusz Korczak w literaturze;
  • Materiały metodyczne dla nauczycieli.

Praca zbiorowa
Biblioteka bibliotekarz - dla nauczyciela i ucznia. T. 2

Po raz drugi oddajemy do Państwa rąk publikację w której zgromadzono materiały z wybranych obszarów działań Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach, podjętych w 2011 r.
Poruszane w publikacji tematy odnoszą się do działalności oświatowej skierowanej w stronę nauczycieli, młodzieży i dzieci, jak również do środowiska bibliotekarskiego i każdego zainteresowanego działalnością kulturalną oraz regionalną.
Ze względu na różnorodność zebranych materiałów pracę podzielono na następujące działy:

  • Literackie podróże
  • Konkursy
  • Edukacja
  • Praktyka bibliotekarza
  • Sprawozdania

Niniejsze Materiały i Sprawozdania otwiera tekst Pawła Chmielewskiego Biały nosorożec albo okapi, czyli dramat świętokrzyski... Już sam tytuł jest bardzo intrygujący, a autor swoim tekstem chce nas zachęcić do zastanowienia się nad kondycją dramatu świętokrzyskiego i rolą naszych rodzimych twórców. Co robić, aby wzbudzić szersze zainteresowanie lokalnego społeczeństwa udziałem w życiu kulturalnym? Czy głośne czytanie fragmentów tekstów „coś” zmieni? Czy dalej pisarze i poeci świętokrzyscy będą zmagać się z brakiem zainteresowania i „pisać do szuflady”? Te i inne pytania autor stawia przed sobą i przed czytelnikami.
Zespół Szkół Integracyjnych nr 4 w Kielcach jest inicjatorem miejskich konkursów literackich o tematyce profilaktycznej, skierowanych do uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych powiatu kieleckiego. Ostatnie edycje miały swój finał w naszej Bibliotece gdzie mieliśmy zaszczyt gościć laureatów. Umieszczamy ich prace z VII i VIII edycji konkursu pod hasłami Gdy dom przestaje być ostoją i Przemoc niejedno ma imię.
Kolejny artykuł zawiera scenariusz i sprawozdanie z międzyszkolnego konkursu plastyczno-recytatorskiego, który zorganizowała Beata Borcuch ze Szkoły podstawowej Nr 8 w Kielcach. Podkreśla, że do tej pory nie było organizowanych tego typu imprez dla dzieci z oddziałów przedszkolnych.
Biblioteka będąc nieodłącznym elementem procesu edukacyjnego wymaga ciągłych zmian i innowacyjności w pracy nauczyciela bibliotekarza. Od października 2010 r. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka oraz jej filia w Skarżysku-Kamiennej prowadzi działania mające na celu wykorzystanie filmu jako narzędzia pracy w szkole. W artykule Edukacja i film Roman Sowa opisał jak efektywnie Biblioteka może wspomagać szkołę w realizacji edukacji filmowej, tak aby młodzież była przygotowana do umiejętnego odbioru dzieł filmowych.
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka i jej filie mogą poszczycić się wartościowym księgozbiorem regionalnym oraz upowszechnianiem wiedzy szerokiemu kręgowi odbiorców. Do tych zagadnień nawiązuje tekst Marka Lisa Zbiory regionalne Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach – Filia w Opatowie oraz działalność jej pracowników na rzecz lokalnej społeczności w latach 1999–2011 i artykuł Aleksandry Gut Biblioteka jako instytucja odpowiedzialna za gromadzenie i upowszechnianie wiedzy.
Jednym z wielu zadań pracowników bibliotek pedagogicznych jest wspieranie bibliotekarzy szkolnych w ich pracy. Należy na bieżąco śledzić zmiany zachodzące w bibliotekarstwie, by móc dzielić się jak najbardziej aktualną wiedzą. Prezentacji nowych tablic UKD ze szczególnym uwzględnieniem działu 37 Pedagogika podjęła się w swoim artykule Dorota Parkita.
Publikację kończą sprawozdania z dwóch ważnych wydarzeń organizowanych przez PBW w ubiegłym roku: promocji książki Piotra Szreka i Grzegorza Niedźwieckiego Na tropach praczworonoga w Górach Świętokrzyskich oraz spotkania popularnonaukowego W pogoni za nieznanym – w stulecie urodzin ks. prof. Włodzimierza Sedlaka.
Dziękuję wszystkim autorom i pracownikom Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach, którzy przyczynili się do wydania niniejszej publikacji. Liczę na życzliwe przyjęcie z Państwa strony. 


Ewa Basińska
Ewelina Sajda
Dorota Wójcik
Janusz Korczak

Bibliografia podmiotowo-przedmiotowa Janusza Korczaka została opracowana w związku z przypadającą w 2012 roku 70. rocznicą tragicznej śmierci doktora oraz 100. rocznicą założenia przez niego Domu Sierot w Warszawie przy ulicy Krochmalnej. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił bieżący rok – Rokiem Janusza Korczaka.
W bibliografii zebrano i uporządkowano dokumenty autorstwa Janusza Korczaka i jemu poświęcone. Niniejsza publikacja obejmuje materiał w wyborze za lata 1979-2011. W wyznaczeniu chronologii pomogła nam pozycja wydana w 1978 roku Janusz Korczak: poradnik bibliograficzny w opracowaniu Janiny Huppenthal. Materiał został podzielony na pięć części. Pierwsza to Bibliografie. W drugiej – Bibliografia podmiotowa wyodrębniono Publikacje zwarte oraz Publikacje niesamoistne wydawniczo: Fragmenty, Artykuły. W kolejnej części – Bibliografia przedmiotowa, ujęto: Publikacje zwarte, Publikacje niesamoistne wydawniczo, w tym: Fragmenty i Artykuły, Prace doktorskie, magisterskie i licencjackie. W dziale czwartym – Inne, zawarto: Audycje radiowe, Dokumenty dźwiękowe, Filmy, Spektakle telewizyjne oraz Spektakle teatralne. W ostatniej części Materiały pomocnicze dla nauczycieli wydzielono Postać Janusza Korczaka w literaturze oraz Scenariusze lekcji i uroczystości szkolnych. W zebranym materiale zastosowano numerację ciągłą, a w obrębie działów układ alfabetyczny.
Bibliografię opracowano na podstawie:
Przewodnika Bibliograficznego,
Bibliografii Zawartości Czasopism,
Polskiej Bibliografii Literackiej,
Bibliografii Historii Polskiej.

Wykorzystano również: bazy on-line: Edukator – bibliografia zawartości wydawnictw znajdujących się w zbiorach Biblioteki Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Edukacja – baza bibliograficzna artykułów z czasopism tworzona przez Dolnośląską Bibliotekę Pedagogiczną, katalogi i bazy bibliograficzne bibliotek krajowych oraz zasoby bibliotek cyfrowych. Wiele pozycji znaleziono także w elektronicznym katalogu Żydowskiego Instytutu Historycznego. Nie wszystkie opisy są kompletne, ze względu na trudności w dotarciu do źródeł. Przy niektórych dokumentach zastosowano adnotacje, podano uporządkowane alfabetycznie recenzje dla danego tytułu oraz lokalizację w bibliotekach cyfrowych. Bibliografię uzupełnia indeks osobowy.
Niniejsza publikacja adresowana jest do pedagogów, studentów oraz wszystkich zainteresowanych życiem i działalnością Janusza Korczaka. Mamy nadzieję, że okaże się cennym źródłem informacji.


Bożena Lewandowska
Surdopedagogika

Surdopedagogika (z łac. surdus – głuchy) dział pedagogiki specjalnej zajmujący się problemami kształcenia i wychowania osób z uszkodzonym słuchem. Geneza surdopedagogiki sięga XVI w., kiedy to Pedro Ponce de Leon, benedyktyn z Hiszpanii, rozpoczął indywidualne nauczanie niesłyszącego dziecka. W XVII wieku ukazała się w Hiszpanii pierwsza praca z metodyki nauczania głuchych, a w 1767 r. powstała w Szkocji pierwsza szkoła dla niesłyszących. W latach dwudziestych XIX wieku było już 96, a pod koniec stulecia – 400 takich szkół na świecie. Historia szkolnictwa dla niesłyszących na ziemiach polskich rozpoczęła się dopiero w 1817 r., kiedy ksiądz Jakub Falkowski założył w Warszawie Instytut Głuchoniemych. Do końca wieku XIX powstało zaledwie 5 placówek zajmujących się edukacją niesłyszących. Początkowo kształcono tylko dzieci i młodzież w szkołach podstawowych specjalnych. Po drugiej wojnie światowej rozszerzono zakres działań także na szkoły ponadpodstawowe specjalne. Wraz ze zmianą warunków społecznych zmieniał się też zakres działań surdopedagogiki. W swej funkcji praktycznej zaczęła uwzględniać także pracę z rodzinami osób z wadą słuchu i całym społeczeństwem, co przynosiło lepsze rezultaty terapeutyczne. Obecnie, działalność rewalidacyjna realizowana jest w powszechnych placówkach oświatowo-wychowawczych, w ramach kształcenia zintegrowanego, oraz w placówkach kształcenia specjalnego. Jednym z podstawowych zadań współczesnej surdopedagogiki jest integracja osób z wadą słuchu ze społecznością ludzi słyszących. Kładzie się duży nacisk na jak najszybsze opanowanie języka narodowego, jako podstawowego środka komunikowania się. Z pomocą przychodzą osiągnięcia nauk technicznych i medycznych, dzięki którym można wspomagać nawet znikome resztki słuchu i rozpocząć wczesną rewalidację. Szczególnie cenne jest współdziałanie surdopsychologów, surdopedagogów i surdologopedów w celu uzyskania optymalnych wyników rewalidacji oraz rozwoju teorii i praktyki kształcenia osób z wadą słuchu.
Prezentowana bibliografia, stanowi drugą część cyklu poradników bibliograficznych dla nauczycieli, pracujących lub przygotowujących się do pracy w szkołach i przedszkolach specjalnych, w szkołach i przedszkolach z klasami lub grupami integracyjnymi, dla pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych i studentów pedagogiki specjalnej. Część pierwsza poświęcona jest tyflopedagogice. Planowana część trzecia, będzie dotyczyć oligofrenopedagogiki. Bibliografię rozpoczyna dział obejmujący problematykę pedagogiki specjalnej, poprzedzony najnowszymi aktami prawnymi, dotyczącymi uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Następny – to wybrane zagadnienia z surdopedagogiki: historia, terminologia, teoria i praktyka, główne problemy, perspektywy rozwoju. Kolejne zagadnienia dotyczą rozwoju psychofizycznego i sposobów komunikowania się osób z wadą słuchu, gdzie podkreślono potrzebę stosowania różnorodnych metod porozumiewania się, ze szczególnym uwzględnieniem nauczania języka migowego. Obszerny dział stanowi Metodyka nauczania i wychowania niesłyszących i niedosłyszących, w którym wyodrębniono Integrację edukacyjną i społeczną, Nauczanie poszczególnych przedmiotów oraz Podręczniki na różnych poziomach nauczania. Poradnik zamykają pozycje zgromadzone w dwóch obszarach tematycznych: Rehabilitacja słuchu. Rewalidacja osób z wadą słuchu oraz Pomoce dydaktyczne i środki multimedialne w pracy z niesłyszącymi i niedosłyszącymi, gdzie zwrócono szczególną uwagę na rolę technologii informatycznych w edukacji osób z wadą słuchu. 


Anna Knajder-Sowa
Od szafy bibliotecznej do centrum multimedialnego

W 2011 roku tematem przewodnim obchodów Europejskich Dni Dziedzictwa było hasło Kamienie milowe w kulturze, nauce, edukacji. Instytucjom, które wzięły udział w obchodach, zaproponowano stworzenie jak najbardziej szerokiej i zróżnicowanej definicji kamienia milowego.
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach włączając się w obchody Europejskich Dni Dziedzictwa 2011 przygotowała wystawę pt. Od szafy bibliotecznej do centrum multimedialnego, czyli wczoraj i dziś kieleckich bibliotek szkolnych i pedagogicznych.
Głównym celem wystawy było przedstawienie historii i rozwoju bibliotek szkolnych i pedagogicznych w Kielcach w latach 1945-2011, ze szczególnym uwzględnieniem minionej dekady. W ostatnim dziesięcioleciu bowiem w placówkach tych nastąpiły znaczące zmiany.
Za pierwszy kamień milowy można uznać reformę edukacji z 1999 roku. Wprowadzenie jej wymogło na bibliotekach szkolnych stopniowe przekształcenie się w sprawnie funkcjonujące pracownie interdyscyplinarne.
Kolejny kamień to doposażenie bibliotek w nowoczesny sprzęt komputerowy w ramach realizacji projektu MEN, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego pod nazwą Internetowe Centra Informacji Multimedialnej w bibliotekach szkolnych i pedagogicznych. 
Zarówno reforma edukacji, jaki i powstałe we wszystkich placówkach ICIM-y pomogły zmienić oblicza współczesnych bibliotek szkolnych i pedagogicznych. Z myślą o prześledzeniu tej zmiany powstała prezentowana wystawa, którą można było oglądać w siedzibie biblioteki od 1 sierpnia do 30 września 2011 roku.  


Bożena Lewandowska
Tyflopedagogika

Tyflopedagogika (z gr. typhlos – niewidomy) – dział pedagogiki specjalnej zajmujący się wychowaniem, edukacją, terapią i rehabilitacją osób niewidomych i niedowidzących w placówkach oświatowych (w tym integracyjnych) oraz poradniach specjalistycznych.
Pierwsze instytucje kształcenia niewidomych dzieci powstały w połowie XIX wieku; pierwsza publikacja poświęcona przystosowaniu systemu Braille’a do języka polskiego ukazała się dopiero w 1911 r. Po odzyskaniu niepodległości powstały cztery zakłady dla niewidomych, a w latach 30. – następne dwa, które nawiązały ze sobą współpracę. W dwudziestoleciu międzywojennym, w ramach praktycznej działalności, rozpoczęto zajęcia rewalidacyjne w pedagogice przedszkolnej, nauczaniu początkowym oraz kształceniu zawodowym. W rozwoju tyflopedagogiki dużą rolę odegrała Maria Grzegorzewska. Opracowała m.in. teorię kompensacyjnych struktur poznawczych i poddała analizie ich rolę w procesach przystosowania niewidomych do życia codziennego. Założyła kwartalnik ”Szkoła Specjalna”, gdzie publikowała swoje teorie i porady praktyczne. Drugim tyflopedagogiem tego okresu była Elżbieta Czacka (osoba niewidoma), propagatorka pisma Braille’a. Rozwój praktyki tyflopedagogicznej po II wojnie, przyniósł wypracowanie nowych metod rewalidacji dzieci niewidomych i niedowidzących z dodatkowymi zaburzeniami.
Mimo tradycji w kształceniu niewidomych, do niedawna główny nacisk kładziono na naukę samodzielnego pisania i czytania oraz przygotowanie do wykonywania prostego zawodu. Obecnie, coraz większą wagę przywiązuje się do rozwoju indywidualnych cech osób niepełnosprawnych wzrokowo, dostosowując program rehabilitacji i edukacji do ich potrzeb. Jednocześnie akcentuje się możliwość ich pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. Współczesna tyflopedagogika koncentruje się na wczesnej interwencji, edukacji integracyjnej i włączającej, wyrównywaniu szans edukacyjnych. Dużą wagę przywiązuje do współpracy z rodziną, kształtowania interakcji międzyludzkich i przygotowania do samodzielnego życia w społeczeństwie.
Zamiarem autorki było zebranie i uporządkowanie w formie poradnika materiałów z tyflopedagogiki. Na początku umieszczono wydawnictwa zwarte, które w sposób ogólny odnoszą się do problematyki pedagogiki specjalnej. Następnie – wydzielono zagadnienia z tyflopedagogiki, obejmujące: terminologię, przedmiot i zadania, dzieje kształcenia niewidomych, problemy współczesnej tyflopedagogiki, oraz trendy i koncepcje w XXI wieku. Obszerny dział stanowi Metodyka nauczania i wychowania dzieci niewidomych i słabo widzących, w ramach której wyodrębniono metody i formy pracy, nauczanie poszczególnych przedmiotów, podręczniki w języku Braille’a oraz poradniki dla nauczycieli. Wiele materiału zgromadzono również w dziale Rewalidacja dzieci niewidomych i słabo widzących.Rehabilitacja widzenia, w którym uwzględniono zagadnienia teoretyczne i praktyczne. Ciąg dalszy stanowi Orientacja w przestrzeni niewidomych i słabo widzących, gdzie zawarto metody nauczania orientacji i funkcjonowanie w przestrzeni. Poradnik zamykają pozycje zawarte w dwóch działach: Pomoce dydaktyczne i środki techniczne w pracy z niewidomymioraz Brajlowskie metody porozumiewania się. Na szczególną uwagę zasługują nowoczesne technologie wykorzystywane w rewalidacji, np. elektroniczne systemy wspomagające poruszanie się w przestrzeni, monitory dotykowe, syntezatory mowy.
Bibliografia przeznaczona jest dla nauczycieli pracujących lub przygotowujących się do pracy w szkołach i przedszkolach specjalnych, w szkołach i przedszkolach z klasami lub grupami integracyjnymi, dla pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz ośrodków szkolno-wychowawczych dla dzieci niewidomych i słabo widzących. Może być pomocą także dla studentów pedagogiki specjalnej. Przy wyborze materiału korzystano z licznych źródeł:Przewodnik Bibliograficzny i Bibliografia Zawartości Czasopism (wersja elektroniczna), katalogi i bazy danych polskich bibliotek naukowych, w szczególności bibliograficzna bazaProblemy Niepełnosprawnych, stale uaktualniana, dostępna pod adresem http://www.bg.ap.siedlce.pl/index.php/pl/problemy-niepenosprawnych.html
Aby ułatwić korzystanie z poradnika użytkownikom z regionu świętokrzyskiego, zaznaczono dostępność czasopism w Czytelni, a pozycje zwarte, opatrzono sygnaturami Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach.  


Ewa Lewicka
Marta Boszczyk
Włodzimierz Sedlak

Bibliografia podmiotowo-przedmiotowa Włodzimierza Sedlaka została opracowana w związku z przypadającą w 2011 roku 100. rocznicą urodzin Księdza Profesora.
Dążeniem autorek było zebranie i uporządkowanie dokumentów Jego autorstwa i Jemu poświęconych.
Przy opracowywaniu bibliografii korzystano, m.in. z następujących źródeł: Włodzimierz Sedlak: bibliografia podmiotowo-przedmiotowa w opracowaniu Elżbiety Durlik, spisów publikacji prof. dr hab. Mariana Wnuka i prof. dr hab. Józefa Romana Zona zamieszczonych na stronie internetowej Wydziału Filozofii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz z serwisu Fundacji Bioelektroniki im. Włodzimierza Sedlaka. Wykorzystano także roczniki Przewodnika Bibliograficznego, Bibliografię Zawartości Czasopism, zeszyty Polskiej Bibliografii Literackiej, Bibliografię Geologiczną Polski, Bibliografię Historii Polskiej, katalogi i bazy bibliograficzne bibliotek w kraju. Cenne źródło informacji stanowiły bazy danych Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Józefa A. i Andrzeja S. Załuskich w Radomiu – Bibliografia Zawartości Czasopism Regionalnych za lata 1991-2005 oraz Bibliografia Regionalna Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. ks. prof. Włodzimierza Sedlaka w Skarżysku-Kamiennej. Sięgnięto także do zasobów Internetu i polskich bibliotek cyfrowych.
W trakcie gromadzenia i weryfikowania materiału napotkano wiele trudności. W celu wyjaśnienia wątpliwości, rozesłano liczne kwerendy do bibliotek i placówek naukowych, nawiązano kontakty z osobami bliskimi i współpracownikami Księdza. Mimo to, niektóre opisy nie są kompletneze względu na problemy w bezpośrednim dotarciu do źródeł.
Zrąb główny bibliografii podzielono na trzy zasadnicze części: Bibliografie, Bibliografię podmiotową oraz Bibliografię przedmiotową. W pierwszej – ujęto wykazy prac księdza profesora Włodzimierza Sedlaka. W ramach działu Bibliografia podmiotowa zestawiono Publikacje zwarte oraz Publikacje niesamoistne wydawniczo: Fragmenty; Wstępy, posłowia, opracowania; Artykuły; Recenzje; Wywiady i wypowiedzi. W części Bibliografia przedmiotowa wyodrębniono Publikacje zwarte, Prace doktorskie i magisterskie, Publikacje niesamoistne wydawniczo: Fragmenty; Artykuły; Wiersze ; Nekrologi. Uzupełnieniem Bibliografii przedmiotowej jest spis filmów, audycji radiowych i dokumentów elektronicznych.
W obrębie działów przyjęto szeregowanie alfabetyczne dokumentów oraz zastosowano numerację ciągłą. Przy niektórych publikacjach podano w kolejności alfabetycznej wykaz recenzji dla danego tytułu. Dla podniesienia wartości użytkowej bibliografii zastosowano liczne adnotacje oraz podano lokalizację dokumentów w bibliotekach cyfrowych. Publikację opatrzono alfabetycznym indeksem osobowym oraz wykazem skrótów.
Mamy nadzieję, że opracowana przez nas bibliografia podmiotowoprzedmiotowa okaże się cennym źródłem informacji dla wszystkich zainteresowanych życiem i działalnością naukową i duszpasterską księdza profesora Włodzimierza Sedlaka. Dziękujemy za bezinteresowną i wszechstronną pomoc wszystkim, którzy przyczynili się do powstania bibliografii. 


Bożena Lewandowska
Maria Skłodowska-Curie kobieta wszechczasów

Jej życie było podobne do mitu. Tak samo pełne tragedii, pasji i nieustającej ofiary... – tak o swojej matce pisała córka Ewa. Analiza życiorysu i działalności wielkiej uczonej w pełni potwierdza te słowa. Maria Skłodowska-Curie była kobietą niezwykłą. Dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla: w 1903 r. w dziedzinie fizyki za badanie zjawiska promieniotwórczości, w 1911 r. – w dziedzinie chemii za odkrycie polonu i radu, wydzielenie czystego radu, badanie jego natury i związków chemicznych. Jest jedyną kobietą w historii, która tę nagrodę otrzymała dwukrotnie, oraz jedynym uczonym uhonorowanym Nagrodą Nobla w dwóch różnych dziedzinach. Polski parlament składając hołd wielkiej rodaczce ustanowił, w stulecie przyznania drugiej Nagrody Nobla, rok 2011 Rokiem Marii Skłodowskiej-Curie. Ponadto Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych ogłosiło bieżący rok Międzynarodowym Rokiem Chemii pod hasłem Chemia – nasze życie, nasza przyszłość. Włączając się w uroczyste obchody tego roku, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach przygotowała wystawę: Maria Skłodowska-Curie – kobieta wszech czasów. Pierwsza część wystawy przedstawia życie i działalność naukową noblistki. Dużo miejsca poświęcono pracy badawczej nad zjawiskiem promieniotwórczości, w szczególności odkryciu polonu i radu. Kilka gablot wypełniają pozycje zwarte i artykuły w czasopismach ukazujące wkład Polki do światowej nauki i znaczenie jej badań dla ludzkości. Zaprezentowano wiele ilustracji obrazujących momenty z życia rodzinnego i pracy badawczej. Jedną gablotę przeznaczono na wyszukane w różnych źródłach ciekawostki, np. ile kosztował 1 gram radu w 1920 r., albo ile kobiet studiowało na paryskiej Sorbonie w czasach Skłodowskiej. Druga część wystawy to materiały pomocnicze dla nauczycieli chemii. Zgromadzony materiał ułożono według następujących zagadnień: niezwykły świat chemii, chemia doświadczalna, blaski i cienie promieniotwórczości, Maria Skłodowska-Curie i promieniotwórczość, materiały metodyczne dla nauczycieli chemii.

Wystawę można oglądać od 9 maja do 31 lipca w godzinach pracy biblioteki.


Bożena Lewandowska
Marta Boszczyk
Edukacja regionalna - przewodnik bibliograficzny

Ministerstwo Edukacji Narodowej doceniając znaczenie i wartości regionalizmu w procesie oddziaływania na młodego człowieka, wprowadziło 1 września 1999 r. obowiązek realizacji programu Edukacja regionalna – dziedzictwo kulturowe w regionie. Jest to międzyprzedmiotowa ścieżka dydaktyczna, która odwołuje się do najbliższego otoczenia kulturowego ucznia. Główne cele tego programu to: „rozwijanie wiedzy o kulturze własnego regionu i jej związkach z kulturą narodową, kontakt ze środowiskiem lokalnym i regionalnym, w celu wytworzenia bliskich więzi i zrozumienia różnorakich przynależności człowieka, ugruntowanie poczucia tożsamości narodowej przez rozwój tożsamości regionalnej, rozwijanie wiedzy o historii regionu w powiązaniu z tradycjami własnej rodziny”1. Projekt spotkał się z dużym zainteresowaniem nie tylko nauczycieli, ale także środowisk oświaty, kultury i nauki oraz samorządów terytorialnych. Realizacja Edukacji regionalnej wywołała potrzebę powstania licznych opracowań metodycznych i merytorycznych. 
Niniejsza bibliografia stanowi uporządkowany wybór materiałów, w dużym stopniu dostępnych w naszej bibliotece. Jest uzupełnieniem zestawienia bibliograficznego Edukacja regionalna z 2005 r.2 Literatura skierowana jest do nauczycieli wszystkich szczebli nauczania i różnych przedmiotów, w szczególności, do realizujących ścieżkę regionalną. Mogą z niej korzystać także uczniowie zainteresowani dziedzictwem kulturowym regionu oraz studenci kierunków humanistycznych. 
Materiał ułożono alfabetycznie w obrębie kilku działów; w niektórych zastosowano dodatkowo podział formalny. Dla łatwiejszego korzystania wydzielono materiały metodyczne i merytoryczne dotyczące regionu świętokrzyskiego. Wyodrębniono także materiały audiowizualne. Ze względu na występowanie wielu zagadnień w jednym dokumencie, opis bibliograficzny może powtórzyć się w kilku miejscach zestawienia.

1  Podstawa programowa ścieżki edukacyjnej „Edukacja regionalna – dziedzictwo kulturowe w regionie dla szkoły podstawowej i gimnazjum [W:] Ministerstwo Edukacji Narodowej o edukacji regionalnej – dziedzictwie kulturowym w regionie, [zeszyt oprac. Ewa Repsch et al. pod kierunkiem Wojciecha Książka], Warszawa, MEN. Biuro Administracyjno-Gospodarcze, 2000, s. 31

2 Lewandowska, B., Edukacja regionalna, Kielce, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka, 2005, 16 s.

 

Bożena Lewandowska
Małgorzata Pronobis
Biblioteki szkolne i pedagogiczne w Polsce w XXI w.

Przełom wieku XX i XXI przyniósł wiele zmian w bibliotekarstwie światowym i polskim. Zasadniczej przemianie uległ kontekst, w którym działają biblioteki: cywilizacyjny, ekonomiczny, komunikacyjny, społeczny i technologiczny. Pociągnęło to za sobą zmiany w sposobach realizacji misji i zadań bibliotek. Zmieniły się formy, metody i narzędzia pracy, częściowo także sam użytkownik i jego oczekiwania. Biblioteki szkolne i pedagogiczne także zmieniły swe oblicze; musiały dostosować się do wymogów społeczeństwa informacyjnego i uczącego się, przekształcając się w centra edukacyjno-informacyjne. Ten proces trwa i przynosi wymierne efekty. Biblioteki w dalszym ciągu zapewniają „fizyczny” dostęp do źródeł wiedzy (zbiory) ale także tworzą przyjazne dla użytkownika narzędzia wyszukiwawcze, umożliwiające indywidualizację informacji (biblioteczne serwisy WWW). W bibliotekach pedagogicznych, duży nacisk kładzie się na pracę z użytkownikiem wirtualnym. Drogą elektroniczną wysyłane są zestawy bibliograficzne, a także fragmenty książek i artykuły z czasopism w postaci plików cyfrowych. Nowe formy działalności pociągają za sobą konieczność automatyzacji procesów bibliotecznych, digitalizacji zbiorów i zakupu niezbędnego sprzętu. Konieczny staje się też marketing biblioteczny i właściwe zarządzanie placówkami. Wszystkie te zmiany stanowią krok milowy w bibliotekarstwie polskim, co przyczynia się do rozwoju kultury, nauki i edukacji. 
Niniejszą bibliografię przygotowano w związku z obchodami Europejskich Dni Dziedzictwa, w bieżącym roku pod hasłem : „Kamienie milowe”, które to hasło można interpretować bardzo szeroko, odnosząc się do wydarzeń w kulturze, nauce i edukacji. Nasza biblioteka rokrocznie włącza się w te obchody, tym razem pod hasłem „Od szafy bibliotecznej do centrum multimedialnego czyli wczoraj i dziś kieleckich bibliotek szkolnych i pedagogicznych”. Bibliografia stanowi próbę uporządkowania licznych materiałów związanych z „milowym krokiem” w bibliotekarstwie polskim. Wyboru dokonano korzystając z wielu bibliograficznych baz danych oraz tradycyjnych katalogów i kartotek. Wnikliwie analizowano Polską Bibliografię Bibliologiczną (wersja elektroniczna 1995-). Zgromadzony materiał ułożono alfabetycznie w obrębie kilku działów. Celem tego wykazu jest zwrócenie uwagi na wciąż ogromną rolę bibliotek. Rozwój sieci internetowej nie ograniczył lecz zmienił na korzyść oblicze bibliotek. Wyposażył je w narzędzia umożliwiające dostarczenie użytkownikowi informacji szybkiej, precyzyjnej i kompletnej. Przed bibliotekami wszelkiego typu jeszcze wiele wyzwań, które z pewnością zostaną podjęte dla wszechstronnego rozwoju społeczeństwa polskiego. 


Marta Boszczyk
Danuta Letkowska
Rok przedszkolaka

Jednym z najistotniejszych problemów w sferze edukacyjnej, z jakim boryka się Polska, jest niski wskaźnik upowszechniania wychowania przedszkolnego. Aktualnie w skali kraju około 44 % dzieci w wieku 3-6 lat objętych jest edukacją przedszkolną. Według danych Eurostatu z 2005 roku nasz kraj zajmuje ostatnie miejsce wśród wszystkich państw Unii Europejskiej pod względem odsetka czterolatków w przedszkolach. Na ogólną liczbę 2478 polskich gmin aż w 539 nie ma ani jednego przedszkola. Problemem jest także ogromne zróżnicowanie dostępu do przedszkoli. Najmniej dzieci objętych jest opieką przedszkolną w województwach: warmińskomazurskim, świętokrzyskim, podlaskim, kujawsko-pomorskim i lubelskim. Znacznie niższy jest procent przedszkolaków na wsiach niż w miastach. W województwie świętokrzyskim aż 36,1 % gmin wiejskich nie posiada przedszkoli. Najczęściej do przedszkoli nie trafiają dzieci z rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej czy losowej, dzieci z rodzin ubogich, patologicznych.Upowszechnienie edukacji małych dzieci, w tym zapewnienie wszystkim dzieciom pięcioletnim prawa do bezpłatnej edukacji przedszkolnej, stanowi jedno z głównych zamierzeń resortu edukacji, planowanych na lata 2009–2011. W celu podkreślenia znaczenia wychowania przedszkolnego rok szkolny 2008/2009 ogłoszono Rokiem Przedszkolaka.Priorytetowymi zadaniami resortu edukacji w zakresie edukacji przedszkolnej są:

  • upowszechnienie edukacji przedszkolnej dla dzieci w wieku 3-5 lat,
  • zagwarantowanie każdemu dziecku co najmniej rocznej edukacji przedszkolnej przygotowującej do nauki w szkole,
  • zapewnienie dzieciom lepszych szans edukacyjnych poprzez realizowanie całej podstawy programowej we wszystkich formach organizacyjnych wychowania przedszkolnego,
  • dostosowanie form wychowanie przedszkolnego do potrzeb lokalnego środowiska.

Pobyt dziecka w przedszkolu ma niewątpliwie bardzo korzystny wpływ na jego rozwój. Wczesna edukacja to najlepszy czas na inwestycję w rozwój 

możliwości intelektualnych człowieka (znaczna ich część kształtuje się do piątego roku życia). Okres przedszkolny powinien być traktowany jako niezwykle ważny w życiu każdego młodego człowieka; znaczący dla kształtowania osobowości, nabywania różnych doświadczeń i wzorców. Działania edukacyjne, pobudzanie rozwoju 

społecznego, wczesna stymulacja i organizowanie środowiska sprzyjającego rozwojowi, a także możliwość zapobiegania ewentualnym późniejszym trudnościom, przynoszą najlepsze efekty w tym właśnie okresie. Wiek przedszkolny jest tym momentem, kiedy najskuteczniej i najłatwiej niweluje się różnice wynikające z wpływu 

środowiska rodzinnego. Postawy i umiejętności, które małe dzieci wyniosą z przedszkola w przyszłości będą procentowały w szkole 

lepszymi wynikami w nauce. Powody, dla których warto upowszechniać edukację przedszkolną:

  • wczesna edukacja najefektywniej pomaga wyrównywać szanse edukacyjne dzieci, zagrożonych wykluczeniem społecznym,
  • umiejętności, które dzieci wyniosą z przedszkola zaowocują w szkole,
  • uczestnictwo w grupie przedszkolnej stwarza, zwłaszcza jedynakom, szczególną okazję do rozwijania dojrzałości emocjonalnej,
  • grupa rówieśnicza i nawiązywane w niej relacje stanowią sprzyjające środowisko, do rozwoju umiejętności językowych,
  • wychowanie przedszkolne jest okazją do nabywania doświadczeń w trakcie zabawy, która jest dla dziecka intensywnym procesem uczenia się,
  • wychowanie przedszkolne pozwala wzbogacić wartości i doświadczenia wyniesione, z domu o doświadczenia rówieśników,
  • obecność dziecka w grupie przedszkolnej stwarza nauczycielom okazję do jego obserwacji i ewentualnego zauważenia niepokojących zachowań niedostatku podstawowych umiejętności,
  • w przedszkolu można skutecznie kształtować gotowość dziecka do nauki szkolnej.

W celu zapewnienia wszystkim dzieciom równego dostępu do edukacji przedszkolnej MEN zadbało o prawne, finansowe i programowe wsparcie wychowania przedszkolnego prowadzonego w różnych formach: od wzmocnienia istniejących już tradycyjnych przedszkoli, poprzez tworzenie nowych miejsc, oddziałów przedszkolnych w szkołach, do organizowania wychowania przedszkolnego w tzw. innych formach, czyli punktach przedszkolnych i zespołach wychowania przedszkolnego. Zgodnie z proponowaną nowelizacją, od 1 września 2009 roku dzieci pięcioletnie będą miały prawo do rocznego przygotowania przedszkolnego. Natomiast od 1 września 2011 roku wprowadzony zostanie obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego dla dzieci pięcioletnich. Również od 1 września 2009 roku w przedszkolach i w innych formach wychowania przedszkolnego zaczną obowiązywać nowe programy, znacznie lepiej niż obecnie dostosowane do indywidualnych potrzeb każdego dziecka. Jednostki samorządu terytorialnego, dla których zapewnienie warunków realizacji przygotowania przedszkolnego jest zadaniem własnym, od 1 września 2009 roku nie będą mogły odmówić przyjęcia dziecka pięcioletniego do przedszkola lub oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej. Województwo świętokrzyskie włączyło się w także w realizację ministerialnej inicjatywy. Stowarzyszenie Inicjatyw Biznesowych i Edukacyjnych w porozumieniu z Kuratorium Oświaty w Kielcach zainaugurowało projekt „Rok Przedszkolaka w Świętokrzyskim 2008/2009 – Baśniowa Kraina Edukacji”. Głównym celem przedsięwzięcia była aktywizacja środowisk edukacyjnych do wspólnych działań oraz pokazanie nowych narzędzi, które pomogą nauczycielom, dyrektorom, rodzicom, samorządom przygotować się do podejmowania decyzji związanych z tworzeniem nowych, alternatywnych placówek przedszkolnych. Podjęto szereg działań o charakterze edukacyjnym i promocyjnym, zorganizowano szkolenia, warsztaty oraz konferencje, przygotowano także liczne konkursy dla dzieci i nauczycieli. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach włączyła się w realizację projektu organizując ekspozycję „Rok Przedszkolaka”. Prezentowane na wystawie materiały (pozycje zwarte, ciągłe, multimedia), popularyzujące tematykę wychowania przedszkolnego, zostały ułożone według następujących zagadnień:

  • Wychowanie przedszkolne w Polsce w XXI wieku,
  • Nauka już w przedszkolu,
  • Edukacja przez zabawę,
  • Znaczenie edukacji przedszkolnej w przygotowaniu dziecka do szkoły,
  • Praca z sześciolatkami,
  • Integracja w przedszkolu,
  • Wspomaganie rozwoju przedszkolaków.

Ciąg dalszy wystawy stanowią dokumenty oglądowo-słuchowe: 

płyty z nagraniami muzycznymi, słuchowiska dla dzieci, filmy, komputerowe programy edukacyjne, plansze i plakaty wyodrębnione 

w działach: 

  • Multimedia edukacyjne,
  • Baśnie, bajki, bajeczki,
  • Poprzez zabawę do wiedzy – filmy edukacyjne,
  • Rozśpiewany świat dzieci,
  • Multimedia dla nauczycieli i rodziców dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
  • Dla katechetów i nie tylko,
  • Gry i zabawy komputerowe.

Wystawa „Rok Przedszkolaka” adresowana jest przede wszystkim do nauczycieli przedszkoli i studentów kierunku Wychowanie przedszkolne. Ekspozycję można oglądać w godzinach pracy biblioteki, od 2 lutego do 30 kwietnia 2009 roku.


Ewa Lewicka
Zapożyczenia we współczesnej polszczyźnie

Wiadomo powszechnie, że wpływ języków na siebie jest wynikiem zachodzących między narodami kontaktów o charakterze znacznie szerszym niż językowe, polegających na wymianie gospodarczej, kulturalnej, naukowej, nierzadko mającej w przeszłości przyczynę w prowadzonych wojnach. Zwykle też ten naród oddziałuje silniej pod względem językowym, który jest bardziej rozwinięty ekonomicznie i kulturalnie. Stąd niniejsza bibliografia poświęcona zapożyczeniom we współczesnej polszczyźnie, zawiera także materiały dotyczące historycznego przebiegu przejmowania wyrazów obcych, poczynając od zapożyczeń gockich i starogermańskich okresu prasłowiańskiego, poprzez językowe wpływy czeskie i łacińskie zaistniałe w momencie przejmowania chrześcijaństwa przez Polskę aż po najnowsze zapożyczenia francuskie, rosyjskie i angielskie XIX, XX i początku XXI wieku.
Przejmowanie obcych wyrazów czy struktur językowych nie zawsze nosi charakter świadomego procesu, jednak zawsze pojawiają się głosy wyrażające obawę o integralność i odrębność danego języka. Taka sama sytuacja miała i nadal ma miejsce w przypadku polszczyzny, która jest językiem (tak jak i inne języki) czerpiącym  z zasobu leksykalnego innych języków. Wbrew obawom język polski, mimo licznych i dość silnych wpływów języków obcych nie  przestał być językiem polskim, jakkolwiek znaczny zrąb jego słow-4 nictwa stanowią wyrazy zapożyczone, stąd słuszne wydaje się stanowisko znawcy dziejów polszczyzny Zenona Klemensiewicza:
„Ciekawy rozdział dziejów słownictwa stanowią wyrazy zapożyczone. Są one objawem i wynikiem wpływów postronnych na język polski, a pozostają w ścisłej i przyczynowej zależności od obcowania Polaków z kulturą innych narodów. Wymianie dóbr duchowych i materialnych [...] towarzyszy przesiąkanie do języka elementów obcych. Stwierdzamy ten stan rzeczy w różnych językach, a jego obecność w polszczyźnie nie jest ani czymś osobliwym, ani wyjątkowym, ani uwłaczającym”.
Zestawienie zostało sporządzone w oparciu o katalogi Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach, katalog on-line Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach, bazę Biblioteki Narodowej Artykuły z czasopism polskich (1996-), bazę Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej EDUKACJA – artykuły z czasopism. Niniejsza bibliografia zawiera materiały dotyczące tematyki zapożyczeń w języku polskim. Skierowana jest do nauczycieli, studentów, uczniów szkół średnich i wszystkich zainteresowanych tą tematyką. W bibliografii zastosowano podział rzeczowy, wyodrębniono następujące działy: 

I. Opracowania ogólne

II. Zapożyczenia z języka angielskiego

III. Islamizmy, arabizmy, turcyzmy

IV. Zapożyczenia z języka francuskiego

V. Zapożyczenia z języka łacińskiego

VI. Zapożyczenia z języka niemieckiego

VII. Zapożyczenia z języka rosyjskiego

VIII. Materiały metodyczne

IX. Materiał pomocniczy dla uczniów

 

Agnieszka Jasińska
Leszek Marciniec (1940-2010)

 

Prezentowana bibliografia osobowa sporządzona została w oparciu o zbiory Biblioteki Pedagogicznej w Busku-Zdroju. Jest w przeważającej części bibliografią podmiotową zawierającą opisy wydawnictw zwartych i publikacji prasowych autora. 
Bibliografię przedmiotową stanowią materiały o Leszku Marcińcu, jego twórczości i działalności społecznej.
Opisy bibliograficzne sporządzono z autopsji, w oparciu o materiały za lata 1993-2010. Zostały one podzielone na działy dotyczące różnej tematyki np.: historii miasta Buska-Zdroju, regionu, lecznictwa uzdrowiskowego, kultury i oświaty, turystyki oraz spraw społeczno-politycznych i gospodarczych. Ze względu na wieloletnią działalność autora w Związku Harcerstwa Polskiego dodatkowo wyodrębniono materiały poświęcone tej organizacji. 
Zestawienie bibliograficzne zawiera 2396 pozycji, i jest adresowane jest do nauczycieli, uczniów i studentów. Układ bibliografii pozwala sięgnąć do niej jako źródła pomocnego przy pisaniu różnego rodzaju prac związanych tematycznie z regionem buskim, lecz przede wszystkim jest dokumentacją bogatego dorobku pisarskiego regionalisty Leszka Marcińca.
 

Ewa Lewicka, Danuta Letkowska
Piosenka jako forma poetyckiego widzenia świata

 

Piosenka towarzyszy nam od wczesnego dzieciństwa, które często kojarzone jest, m.in., z nuconymi przez matkę czy babcię kołysankami. Kilkulatek uczy się w przedszkolu i na podwórku piosenek, śpiewnych rymowanek. Dojrzewające nastolatki wymieniają się nagraniami ulubionych twórców, dyskutują o tekstach. Dorośli zaś chętnie wracają do piosenek swej młodości lub kolekcjonują kolejne wydania utworów wybranych wykonawców.
Śmiało można powiedzieć, że podobnie jak książka, piosenka uczy, bawi, wychowuje. Spełnia jeszcze jedną bardzo ważną funkcję – pozwala spontanicznie wyrazić najbardziej skomplikowane i silne emocje, pragnienia, myśli. Poeta i pisarz angielski Wystan Hugh Auden:
W naszym życiu codziennym wszyscy miewamy takie chwile, kiedy mamy ochotę zaśpiewać. Często też, gdy znajdziemy się w niecodziennej sytuacji albo w stanie gwałtownych emocji, czujemy potrzebę, by dać temu wyraz, nie możemy pozostać niemi, i zdajemy sobie sprawę, ze słowa nie są wystarczające. (...) Tymczasem, gdy poziom naszych emocji przekracza pewna granice, rzecz nabiera dla nas znaczenia uniwersalnego (...) chcemy, aby dowiedział się o niej cały świat. Sztuka poetycka może nam tu przyjść z pomocą, na przykład pewna odmiana wiersza dramatycznego zakłada obecność tylu protagonistów, co współobecność słuchaczy, ale muzyka idzie znacznie dalej. Nasz śpiew staje się przerwaniem ciszy, aktem zamierzonym z własnej woli i publicznym, gdy tymczasem okrzyk bólu albo płacz głodnego dziecka nie są takie.
Jednym słowem „piosenka jest dobra na wszystko”.
Niniejszą bibliografię przygotowano na potrzeby organizacji XIX Tygodnia Kultury Języka. Została sporządzona w oparciu o katalogi Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach, katalog on-line Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach, bazy Biblioteki Narodowej : Artykuły z czasopism polskich (2005- ), Artykuły z czasopism polskich (1996-2004), Artykuły z gazet i tygodników polskich (1996-2004), Artykuły z gazet i tygodników polskich (2005- ), bazę Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej EDUKACJA – artykuły z czasopism.
Niniejsza bibliografia zawiera materiały dotyczące tematyki piosenki. Skierowana jest do nauczycieli, studentów, uczniów szkół średnich i wszystkich zainteresowanych tą tematyką. W bibliografii zastosowano podział rzeczowy, wyodrębniono następujące działy: 

 

  • Opracowania ogólne i metodyczne
  • Opracowania dotyczące poszczególnych twórców
     - The Beatles
     - Cohen Leonard
     - Dylan Bob
     - Grechuta Marek
     - Kaczmarski Jacek
     - Niemen Czesław
     - Nowak Adam
     - Okudżawa Bułat
     - Osiecka Agnieszka
     - Przybora Jeremi
     - Stachura Edward
     - Wysocki Włodzimierz
Pozycje dostępne w Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej opatrzono sygnaturami, pozycje dostępne w innych bibliotekach kieleckich opatrzono uwagą o ich lokalizacji.

Magdalena Mularczyk, Edyta Smolińska
Uczeń o specjalnych potrzebach  edukacyjnych w szkole 

Kim jest uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi? Do grupy takiej zaliczamy wszystkie dzieci, które wykazują specyficzne problemy w uczeniu się. Coraz częściej rodziców, pedagogów i nauczycieli niepokoją dzieci, które z opóźnieniem i trudem opanowują podstawowe umiejętności prawidłowego czytania i pisania, a co za tym idzie – uczenia się. Problem dotyka wszystkich rodzajów szkół i każdego etapu nauczania. 

 

To, że istnieje duża rozbieżność w przyswajaniu wiedzy wśród dzieci zależy między innymi od:

  • ogólnego opóźnienia dojrzałości emocjonalnej dziecka do podjęcia nauki;
  • zaniedbania środowiskowego;
  • wad wzroku i słuchu, których dotąd nie wykryto; 
  • wad logopedycznych;
  • błędów dydaktycznych kolejnych placówek oświatowych;
  • dysleksji rozwojowej.

Każdą z tych przyczyn należy rozpoznawać indywidualnie. Wyzwaniem dla wszystkich uczestników procesu dydaktyczno-wychowawczego jest doprowadzenie do jak najwcześniejszego zdiagnozowania i rozpoczęcia terapii. Wymaga to wiele wytrwałości i cierpliwości, ponieważ działania są nie tylko wielokierunkowe, ale i długotrwałe.

Niezależnie od tego, jakie trudności wykazuje uczeń, powinniśmy go poznać, traktować indywidualnie i dać mu możliwość osiągnięcia sukcesu. Znacznie łatwiej go osiągnąć w atmosferze życzliwości, kiedy dziecko lubi szkołę, czuje się w niej bezpieczne i docenione.

Zgodnie z priorytetami Ministerstwa Edukacji Narodowej Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach przygotowała wystawę zbiorów własnych związanych z tym problemem. Całość materiałów została pogrupowana w następujących działach:

  • Uczniowie ze specjalnymi potrzebami w uczeniu się – materiały ogólne;
  • Integracja uczniów niepełnosprawnych;
  • Uczniowie niepełnosprawni:
     - Uczniowie z upośledzeniem umysłowym;

     - Uczniowie z uszkodzonym słuchem;
     - Uczniowie niewidomi i słabowidzący;
     - Uczniowie autystyczni.
  • Uczniowie ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się;
  • Uczniowie z chorobami przewlekłymi;
  • Uczniowie z zaburzeniami w komunikowaniu się;
  • Uczniowie z ADHD;
  • Uczniowie niedostosowani społecznie;
  • Uczniowie zdolni;
  • Terapia pedagogiczna uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

 

Uzupełnieniem wystawy są prace plastyczne uczniów z różnymi dysfunkcjami ze Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr 11 im. Bohaterów Warszawy w Kielcach. Za ich udostępnienie składamy serdeczne podziękowania pani dyrektor Teresie Rogali. 

Galerię tych prac umieszczono na końcu katalogu.


Praca zbiorowa
Biblioteka bibliotekarz - dla nauczyciela i ucznia

[...] Biblioteki są nieodłącznym elementem procesu edukacyjnego. Na przestrzeni lat zmieniały się ich funkcje, dostępność książki, zasięg oddziaływania. Kształtował się też zawód bibliotekarza, od pracownika biblioteki zajmującego się gromadzeniem, opracowaniem, udostępnianiem książek, tworzeniem warsztatu bibliotecznego, aż do przewodnika po globalnych zasobach informacyjnych.
Prof. dr hab. Marcin Drzewiecki w artykule pt. Rola biblioteki w kształtowaniu kompetencji informacyjnych ludzi młodych podkreśla problem właściwego przygotowania młodego czytelnika jako przyszłego użytkownika informacji. To poważne wyzwanie stojące przed szkołami, bibliotekami szkolnymi, pedagogicznymi.
Kolejne artykuły informują o historii i współczesności bibliotek pedagogicznych województwa świętokrzyskiego. Wskazują na ich rolę w środowisku oświatowym, podejmowanie nowych wyzwań wynikających z potrzeb czytelniczych. Od ponad pół wieku towarzyszyły one nauczycielowi w realizacji zadań dydaktycznych, w samokształceniu i doskonaleniu zawodowym.
Bardzo ważną rolę w przekształcaniu bibliotek w sprawnie funkcjonujące centra informacyjne odgrywają lokalne władze.
Współczesny bibliotekarz, oprócz kompetencji i wiedzy z poszczególnych dziedzin nauki (szczególnie z pedagogiki, psychologii a nawet medycyny), musi posiadać umiejętność pracy z różnymi kategoriami użytkowników, także z osobami niepełnosprawnymi, chorymi, ze specyficznymi trudnościami.
Istotną rolę w procesie korzystania z informacji odgrywa promocja, „wyjście na zewnątrz” z ofertą biblioteczną, dostęp do Internetu, organizowanie imprez kulturalnych, lekcji bibliotecznych.
Dzięki wieloletniej, konsekwentnej polityce gromadzenia książek, czasopism i innych dokumentów, biblioteki pedagogiczne posiadają bogate zbiory będące w stanie zaspokoić różnorodne potrzeby czytelnicze i naukowe.
Biblioteka pedagogiczna w Kielcach i jej wojewódzkie filie mogą poszczycić się wartościowym księgozbiorem historycznym i współczesnym.
Na uwagę zasługuje przykładowo, tzw. „kolekcja staffowska” w Filii Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Skarżysku-Kamiennej, obejmująca dokumenty związane z życiem i twórczością Leopolda Staffa.
Niniejsza publikacja zawiera ponadto sprawozdanie z obchodów 65. PBW w Kielcach, historię kieleckiej nauczycielskiej książnicy, relację z V Forum Młodych Bibliotekarzy w Lublinie. Wskazuje wielotorowość pracy nauczycieli-bibliotekarzy, działalność na wielu płaszczyznach życia kulturalnego i oświatowego regionu. [...]


Beata Warmuzek
W kręgu Chopina: rodzina, przyjaciele, kobiety, uczniowie i przechodnie na drodze życia

Rok 2010 ogłoszono Międzynarodowym Rokiem Chopina. Obfituje on w różnego rodzaju wydarzenia: koncerty, spektakle, wystawy, relacje, panele dyskusyjne, konkursy itp.
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach wpisując się w obchody dwusetnej rocznicy urodzin największego polskiego kompozytora zorganizowała wystawę pt. „W kręgu Chopina: rodzina, przyjaciele, kobiety, uczniowie i przechodnie na drodze życia”.
Wystawa jest próbą pokazania Fryderyka Chopina w otoczeniu ludzi mu bliskich: kochających go i kochanych, obdarzonych przyjaźnią kompozytora, oczarowanych jego geniuszem i takich, dla których zetknięcie z Chopinem zostawiło ślad w duszy. Przez wystawę przewijają się postacie z rodziny kompozytora, nauczyciele muzyki, przyjaciele lat szkolnych i dojrzałych, kobiety znaczące w jego życiu, uczniowie, współcześni mu twórcy, a także lekarze, którzy go leczyli. Osoby znane i mniej znane, a mające niebywały przywilej towarzyszenia genialnemu twórcy.
Ekspozycja składa się z następujących działów:

  • Rodzice i dom rodzinny
  • Przyjaciele
  • Nauczyciele Chopina
  • Nauczyciele muzyki
  • Życie muzyczne Warszawy
  • Uczennice (Radziwiłłówny)
  • Na obczyźnie
  • Kompozytorzy, muzycy, śpiewacy
  • Chopin - twórcą i nauczycielem
  • Kobiety w życiu Chopina
  • Fryderyk i George
  • Eugene Delacroix-weloletni przyjaciel, Jane Stirling-zakochana uczennica... i opiekunka
  • Lekarze Chopina i miejsca wypoczynku
  • In Memoriam
  • Multimedia

Ewa Lewicka, Dorota Parkita
65 lat Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach: w służbie oświaty i informacji

Z okazji 65-lecia powstania Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach prezentujemy katalog wystawy towarzyszącej obchodom jubileuszowym. [...]
Nieprzerwanie od ponad pół wieku placówka ta służy całemu środowisku oświatowemu Ziemi Świętokrzyskiej. Z jej zbiorów i usług korzystają przede wszystkim nauczyciele, uczniowie i studenci, a więc osoby, które zdobywają lub uzupełniają swoją wiedzę, dokształcają się, podnoszą kwalifikacje. Biblioteka jest dla nich podstawowym warsztatem pracy naukowej, centrum wiedzy i informacji.
Eksponowane materiały pochodzą ze zbiorów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej, wykorzystano również fotografie z Muzeum Historii Kielc.
Wystawa podzielona jest na następujące działy:

  • Historia i współczesność bibliotek pedagogicznych w Polsce
  • Powstanie i rozwój Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach
  • Ważniejsze daty z dziejów Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach
  • Kierownicy i dyrektorzy biblioteki
  • Odznaczenia przyznane Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej
  • Pierwsze lata Centralnej Biblioteki Pedagogicznej Kuratorium Okręgu Szkolnego Kieleckiego
  • Pierwsze książki wpisane do Inwentarza Centralnej Biblioteki Pedagogicznej Kuratorium Okręgu Szkolnego Kieleckiego w październiku 1945 roku przejęte w późniejszych latach przez Pedagogiczną Bibliotekę Wojewódzką
  • Zasięg działania biblioteki
  • Działalność kulturalno-oświatowa – z kart kroniki
  • Biblioteka na łamach prasy lokalnej
  • Dzieje siedziby w fotografii i rysunku
  • Materiał eksponowany w antyramach
  • Wybrane publikacje, katalogi wystaw, zestawienia bibliograficzne opracowane w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach
  • Nauczanie i wychowanie w najstarszych zbiorach Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach
  • Pamiątki z historii Szkoły Handlowej Miejskiej i Polskiego Prywatnego Gimnazjum Marii Krzyżanowskiej w Kielcach
  • Oryginalne w treści i formie
  • Jeden z najpiękniejszych w naszych zbiorach
  • Najmniejsze w naszych zbiorach
  • Liberatura
  • Zbiory audiowizualne
  • Największa – najmniejsza

Wystawę można zwiedzać w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach (hol na I piętrze) w godzinach otwarcia biblioteki w dniach od 7 października do 31 grudnia 2010 roku.


Elżbieta Pietrow-Ślusarczyk, Małgorzata Piątek, Iwona Sroczyńska, Marek Lis
65 lat Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach

W 2010 r. przypada 65. rocznica istnienia i działalności Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach.
Dzieje biblioteki pedagogicznej w Kielcach związane są ściśle z utworzeniem Kuratorium Okręgu Szkolnego. W okresie międzywojennym Kieleckie nie posiadało wojewódzkich władz oświatowych. Dopiero w 1945 r. powołano pierwsze w historii regionu Kuratorium i w tym też roku w kwietniu utworzona została Centralna Biblioteka Pedagogiczna. Zadanie to zostało powierzone naczelnikowi Wydziału Oświaty Dorosłych Stanisławowi Walczynie.
Początki były bardzo trudne: ciasne pomieszczenie bez niezbędnego wyposażenia bibliotecznego i skro-mny księgozbiór pochodzący głównie z biblioteki Polskiej Macierzy Szkolnej i dawnych kieleckich gimnazjów. Były to przeważnie stare podręczniki szkolne oraz nieliczne pozycje z zakresu pedagogiki, historii, historii literatury. Wypożyczano je ze stosu złożonego wprost na podłodze. Dopiero we wrześniu 1945 r. bibliotece przyznano większy lokal, magazyn i czytelnię na 20 osób. [...]


Marta Boszczyk
Zbiory regionalne w PBW w Kielcach 2001-2010

Niniejszy wykaz „Zbiory regionalne w PBW w Kielcach : 2005-2010” jest spisem literatury informującym o nabytkach biblioteki z zakresu wydawnictw regionalnych, uwzględniającym druki zwarte, wydawnictwa ciągłe oraz materiały audiowizualne.
Zestawienie zostało opracowane na podstawie katalogu on-line PBW, księgi nabytków Wydziału Gromadzenia oraz wykazów nowości przekazywanych Czytelni przez Wydział Opracowania i zawiera 396 pozycji. Niektóre opisy bibliograficzne książek opracowano z autopsji.
Dla przejrzystości i łatwości korzystania całość zebranego materiału pogrupowano tematycznie, wyodrębniając następujące działy:

  • Dział ogólny.
  • Religia.
  • Nauki społeczne. Prawo. Administracja.
  • Oświata. Szkolnictwo.
  • Nauki przyrodnicze.
  • Nauki stosowane. Medycyna. Nauki techniczne. Rolnictwo.
  • Sztuka.
  • Literatura. Językoznawstwo
  • Geografia. Krajoznawstwo.
  • Historia.
  • Biografie.
  • Zbiory audiowizualne.

W ramach działów zastosowano szeregowanie alfabetyczne. Bibliografie, zestawienia bibliograficzne, katalogi wystaw (opublikowane w wersji drukowanej lub elektronicznej), dokumenty życia społecznego uwzględniono wyłącznie w Dziale ogólnym.
Wszystkie dokumenty opatrzono sygnaturami Czytelni, Wypożyczalni, Wydziału Audiowizualnego, Internetowego Centrum Informacji Multimedialnej bądź podano lokalizację dokumentu w konkretnych wydziałach PBW.
Zachęcamy nauczycieli oraz wszystkich zainteresowanych tematyką regionalną do korzystania z naszych zbiorów.


Marta Boszczyk
Bibliografia zabytków Kielc i województwa świętokrzyskiego

Niniejsza bibliografia została przygotowana w związku z obchodami Europejskich Dni Dziedzictwa 2009 w regionie świętokrzyskim pod hasłem „Zabytkom na odsiecz! Szlakiem grodów, zamków i twierdz”. Temat ten zachęca do powszechnego zainteresowania cennymi obiektami architektury bogato reprezentowanymi w naszym regionie. Szczególną uwagę zwrócono na niszczejące obiekty, nowe formy konserwacji, renowacji i rewitalizacji zabytków. Jest to pierwsza publikacja, która prezentuje kompleksowo literaturę przedmiotu dotyczącą wybranych zabytków Kielc i obiektów znajdujących się w poszczególnych miejscowościach obecnego województwa świętokrzyskiego. Zebrany materiał uwzględnia zabytki nieruchome, ruchome, obiekty archeologiczne; pominięto publikacje na temat cmentarzy, pomników i kieleckich kamienic. Wybiórczo przedstawiono materiał dotyczący zabytków techniki i przemysłu oraz sztuki sakralnej. Uzupełnieniem publikacji są dokumenty odnoszące się do problematyki ochrony, renowacji i konserwacji zabytków. Bibliografia rejestruje druki zwarte i materiał z czasopism naukowych, popularnonaukowych, regionalnych, krajoznawczych ogólnopolskich i lokalnych począwszy od XIX wieku.


Anna Knajder, Dorota Parkita, Małgorzata Pronobis, Edyta Smolińska
Katyń...

W 2010 roku przypada 70 rocznica zbrodni dokonanej na około 22 tysiącach wojennych jeńców polskich, w większości oficerów Wojska Polskiego, którzy byli wywożeni do „obozów śmierci” na terenie Związku Sowieckiego. Od kwietnia 1940 roku rozpoczęły się masowe rozstrzeliwania Polaków dokonywane przez specjalne grupy NKWD. Ciała zabitych oprawcy przewozili między innymi do lasu katyńskiego.
Tam, w 1943 roku Niemcy odnaleźli osiem masowych grobów, a w nich ponad 4 tysiące polskich oficerów, którzy byli jeńcami obozu w Kozielsku. [...]
[...] W związku z przypadającą rocznicą Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach zaprasza wszystkich zainteresowanych do oglądania wystawy pod nazwą „Katyń...”. Zgromadzone materiały zostały pogrupowane według zagadnień:

  • Agresja sowiecka
  • Obozy jenieckie na terenie ZSRR
  • Katyń w publikacjach i dokumentach
  • Materiały metodyczno-repertuarowe dla nauczycieli
  • Wystawę zamykają materiały zebrane przez uczniów Gimnazjum w Górnie, pod opieką Janusza Mochockiego, a dotyczące zabitych w Katyniu policjantów z terenu województwa świętokrzyskiego. [...]

Edyta Smolińska, Dorota Parkita
Zabytkom na odsiecz!!!

„ZABYTKOM NA ODSIECZ! Zapomniane a godne ocalenia zabytki województwa świętokrzyskiego” – wystawą pod takim tytułem, Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach, włączyła się w obchody EUROPEJSKICH DNI DZIEDZICTWA, by wśród użytkowników biblioteki, popularyzować dziedzictwo kulturowe, szerzyć edukację społeczną i uwrażliwiać na problematykę ochrony zabytków Ziemi Świętokrzyskiej. Ekspozycja powstała we współpracy Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej z Urzędem Marszałkowskim w Kielcach oraz Zakładem Karnym w Pińczowie. Prezentuje mniej znane, często zapomniane, a wymagające renowacji zabytki, przedstawione w pracach plastycznych więźniów pińczowskiego Zakładu Karnego. Szkice i akwarele zostały wykonane w indywidualnej interpretacji artystycznej w ramach zajęć resocjalizacyjnych, mając na wzór ilustracje z wydawnictwa: „Zabytki województwa kieleckiego: oferta zagospodarowania-sprzedaży”, Kielce 1996 r. [...]
Prezentowany album, to dzieło współpracy ludzi, którzy jako cel postawili sobie ratowanie niszczejących zabytków naszego województwa. Ukazał się on dzięki zainteresowaniu kilku instytucji, które propagując dziedzictwo kulturowe mocno zaangażowały się w organizację i sfinalizowanie powyższego przedsięwzięcia. [...]
Przemysław Renda
Rzecznik prasowy
Zakładu Karnego w Pińczowie


Małgorzata Pronobis 
Szkolny start przedszkolaka

Niniejsza bibliografia ma na celu przybliżenie problemów związanych ze współczesną edukacją przedszkolną. Stanowi również wybór literatury z zakresu innowacyjnych metod pracy z dziećmi. Przedstawiony wykaz został zebrany na podstawie:

• Bibliografii Zawartości Czasopism za lata 1996-2009
• Przewodnika Bibliograficznego za lata 1973-2009
• Kartoteki Metodycznej Wydziału Informacyjno-Bibliograficznego Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej, Wychowanie Przedszkolne
• Bazy on-line Edukacja – artykuły Dolnośląskiej Biblioteki Pedagogicznej.

Materiał został podzielony na sześć części. W pierwszej znalazły się źródła związane z edukacją przedszkolną w okresie przemian. Druga dotyczy innowacyjnych metod pracy z dziećmi. Kolejne dwie części to materiały związane z nauką czytania i pisania oraz edukacją matematyczną. Część piąta dotyczy wychowania społeczno-moralnego, a ostatnia została poświęcona integracji dzieci w przedszkolu.
Opisy zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi normami: PN-82/N-01152.01 – Opis bibliograficzny książki z poprawką A1, oraz PN-N-01152 – Opis bibliograficzny artykułów. Zestawienie zawiera materiały dostępne w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej. Przy opisach książek podano sygnaturę oraz miejsce, w którym dana pozycja jest dostępna. Wykaz jest adresowany do nauczycieli przedszkoli oraz studentów.


Adam Jarubas - Marszałek Województwa Świętokrzyskiego
Tadeusz Kowalczyk - Przewodniczący Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego
dr Jolanta Kępa-Mętrak - Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach
Elżbieta Pietrow-Ślusarczyk, Małgorzata Piątek - Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach
Bożena Lewandowska - Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach
Prasa samorządowa województwa świętokrzyskiego 1989-2009. Katalog wystawy ze zbiorów Pedagogiznej Biblioteki Wojewódzkiej.

Oddajemy w Państwa ręce nowe wydawnictwo - katalog towarzyszący wystawom prezentującym przegląd historyczny i tematyczny prasy samorządowej województwa świętokrzyskiego, począwszy od roku 1989 po najnowsze wydania gazet. Wystawy te towarzyszą obchodom Dnia Samorządu Terytorialnego (27 maja), szczególnie uroczyście obchodzonego w roku jubileuszowym - 10-lecia istnienia województwa, 5-lecia przystąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej i 20-lecia polskiej samorządności i demokracji.[...]

[...] Wystawa : „Prasa lokalna województwa świętokrzyskiego 1989-2009” obejmuje czasopisma regionalne podejmujące szeroko pojętą tematykę samorządową, dostępne w PBW i jej filiach.
Ekspozycja podzielona jest na poszczególne powiaty województwa, a w ich obrębie prezentowane są wybrane numery gazet ukazujących się na danym terenie.
Różnorodność prezentowanych tytułów wskazuje na intensywność działań podejmowanych przez samorządy lokalne w zakresie informacji i promocji województwa. [...]

Prezentowana publikacja jest wydawnictwem zbiorowym pod redakcją Bożeny Lewandowskiej. Wstęp został opracowany przez Adama Jarubasa i Tadeusza Kowalczyka. Pierwszą część stanowi artykuł pt. Świętokrzyska prasa lokalna po 1989 roku autorstwa dr Jolanty Kępy-Mętrak, drugą natomiast katalog wystawy w opracowaniu Elżbiety Pietrow-Ślusarczyk i Małgorzaty Piątek.


Adam Jarubas - Marszałek Województwa Świętokrzyskiego
Tadeusz Kowalczyk - Przewodniczący Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego
dr Jolanta Kępa-Mętrak - Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach
Marek Jarco - Biuro Komunikacji Społecznej. Urząd Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego
Bożena Lewandowska - Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach
Prasa samorządowa województwa świętokrzyskiego. Katalog wystawy ze zbiorów Biura Komunikacji Społecznej.

Oddajemy w Państwa ręce nowe wydawnictwo - katalog towarzyszący wystawom prezentującym przegląd historyczny i tematyczny prasy samorządowej województwa świętokrzyskiego, począwszy od roku 1989 po najnowsze wydania gazet. Wystawy te towarzyszą obchodom Dnia Samorządu Terytorialnego (27 maja), szczególnie uroczyście obchodzonego w roku jubileuszowym - 10-lecia istnienia województwa, 5-lecia przystąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej i 20-lecia polskiej samorządności i demokracji.[...]

Prezentowana publikacja jest wydawnictwem zbiorowym pod redakcją Bożeny Lewandowskiej. Wstęp został opracowany przez Adama Jarubasa i Tadeusza Kowalczyka. Pierwszą część stanowi artykuł pt. Świętokrzyska prasa lokalna po 1989 roku autorstwa dr Jolanty Kępy-Mętrak, drugą natomiast katalog wystawy w opracowaniu Marka Jarcy


Małgorzata Pronobis - ukończyła Filologię polską w WSP w Kielcach oraz studia podyplomowe w zakresie Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej. Od 1989 roku pracuje w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach.
Stanisław Młodożeniec

W styczniu 2009 roku minęła pięćdziesiąta rocznica śmierci Stanisława Młodożeńca, pisarza wywodzącego się z Dobrocic, wsi położonej w województwie świętokrzyskim. Rocznica ta stała się znakomitą okazją do przybliżenia jego dorobku literackiego.
Niniejsza bibliografia jest bibliografią osobową, podmiotowo-przedmiotową. Przedstawiony materiał został zebrany na podstawie :

  • Przewodnika Bibliograficznego za lata 1973-2009
  • Bibliografii Zawartości Czasopism za lata 1996-2009
  • Polskiej Bibliografii Literackiej za lata 1944-1996
  • Bibliografii Kielecczyzny za lata 1945-1964
  • Bibliografii Województwa Kieleckiego za lata 1982-1985
  • Kartoteki Regionalnej Działu Informacyjno-Bibliograficznego Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej, Kielecczyzna – literatura – hasła osobowe
  • Słownika „Współcześni polscy pisarze i badacze literatury : słownik biobliograficzny. T. 5. L-M”

Zebrany materiał został podzielony na dwie części. Pierwsza przedstawia twórczość Stanisława Młodożeńca, zaś w drugiej znalazły się opracowania dotyczące tejże twórczości.
Bibliografia zawiera 300 ponumerowanych pozycji. Część opisów nie jest kompletna ze względu na trudności w dotarciu do źródeł, np brak stron w wydawnictwach ciągłych.
Wykaz jest adresowany do nauczycieli języka polskiego, studentów oraz wszystkich zainteresowanych twórczością Stanisława Młodożeńca


Marta Boszczyk - urodzona w 1976 roku. Ukończyła Bibliotekoznawstwo i Informację Naukowo-Techniczną (2001 r.) w Akademii Świętokrzyskiej. Od 2002 r. pracuje w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej.
Odzyskanie niepodległości

Niniejsza bibliografia została opracowana w związku z przypadającą w tym roku 90. rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości.
Zebrany materiał pogrupowano tematycznie, a w obrębie zagadnień wydzielono „Wydawnictwa zwarte” i „Wydawnictwa ciągłe”. Część zasadniczą wykazu stanowią materiały ogólne odnoszące się do kwestii odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 roku. Na bibliografię składają się również dokumenty dotyczące sprawy odzyskania niepodległości w regionie świętokrzyskim oraz publikacje przedstawiające literackie ujęcie tego tematu. Całość uzupełniają materiały metodyczne i repertuarowe (scenariusze imprez i uroczystości szkolnych, antologie poezji, teksty źródłowe). W ramach działów materiał uporządkowano alfabetycznie. Niektóre opisy uzupełniono adnotacjami.
Całość zaopatrzona jest w indeks osobowy, indeks miejscowości województwa świętokrzyskiego oraz wykaz skrótów.
Bibliografia zawiera 401 ponumerowanych pozycji.
Pozycje ze zbiorów PBW opatrzono sygnaturami Czytelni i Wypożyczalni, a w przypadku czasopism dodano informację Czytelnia PBW.
Wykaz adresujemy przede wszystkim do nauczycieli, wychowawców, a także studentów historii i młodzieży szkolnej oraz wszystkich interesujących się historią Polski początków XX wieku.


Grzegorz Cuper 
Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach 1995/96-2002/03 

"Praca ta jest kontynuacją opracowanej przeze mnie bibliografii "Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach 1944/45-1994/95. Zestawienie bibliograficzne. Premiery. Obsady. Recenzje."
Obejmuje sezony 1995/96-2002/03. Jest dokumentacją wszystkich premier zrealizowanych przez Teatr w tym okresie oraz wykazem recenzji, które ukazały się w prasie. Materiał zebrałem z autopsji. Wykorzystałem do tego programy wydawane do kolejnych premier, a recenzje wyszukiwałem w prasie lokalnej i ogólnopolskiej prowadząc kwerendy i śledząc na bieżąco dostępne źródła informacji dotyczące tematu. Układ zebranego materiału, opis bibliograficzny zastosowane skróty, pisownie imion i nazwisk obcojęzycznych przejąłem z wyżej wymienionego opracowania. Zachowałem również ciągłość numeracji poszczególnych premier. Całość uzupełniłem indeksem autorów sztuk.
Recenzje zamieszczone w "Słowie Ludu" i "Echu Dnia" znajdują się w wydaniach kieleckich tych dzienników. "

 

Grzegorz Cuper - ukończył filologię polską (1977 r.) i Studium Podyplomowe Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej (1990 r.) w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Kielcach. Od 1989 r. pracuje w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach; od września 1991 r. pełni funkcje zastępcy dyrektora PBW.
Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach 1944/45-1994/95

"Dzieje stałego zespołu teatralnego w Kielcach opisywano już wielokrotnie. Ukazało się na ten temat kilka publikacji zwartych, szereg artykułów prasowych, był to również temat prac magisterskich. Opracowania te dotyczyły jednak tylko pewnych okresów działania stałego teatru tub poszczególnych jego dyrekcji. Niniejsze zestawienie bibliograficzne jest próbą całościowego ujęcia dokumentacji przedstawień i ich krytycznego omówienia w recenzjach prasowych w ciągu pierwszego pięćdziesięciolecia ciągłej działalności teatru. Materiały zostały zebrane na podstawie dokumentów zachowanych w Archiwum Państwowym w Kielcach i archiwum Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, Polskiej Bibliografii Literackiej z lat 1945-1984, Almanachu Sceny Polskiej z sezonów 1959/60 - 1987/88 oraz na podstawie odszukanych dokumentów w Dziale Dokumentacji Teatralnej ZASP, w prasie i u osób prywatnych."

 

Marta Podgórska - absolwentka Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pedagog. Bezpośrednio po studiach w 1971 roku podjęła pracę w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach; od 1975 -wicedyrektor; od 1991 - dyrektor Biblioteki.
Robert Kardas
Stanisław Rogala
"Niniejsza publikacja jest bibliografią osobową, podmiotowo-przedmiotową [poświęconą Stanisławowi Rogali].
Zrąb główny podzielony jest na dwie zasadnicze części. Pierwsza to bibliografia podmiotowa składająca się z dwóch rozdziałów.
Pierwszy dotyczy twórczości Stanisława Rogali i podzielony jest według rodzaju publikacji na: publikacje zwarte; opowiadania, fragmenty prozy; wiersze; publicystykę kulturalno-literacką; twórczość naukową i krytyczną; recenzje krytyczno-literackie; wywiady i wypowiedzi; felietony radiowe (wygłoszone w Radiu Kielce).
Drugi rozdział obejmuje prace redakcyjne.
Część drugą stanowi bibliografia przedmiotowa. zawierająca opracowania o Stanisławie Rogali i jego twórczości.
Bibliografia obejmuje opisy tych publikacji, które ukazały się drukiem do 1 września 1998 roku.
W obrębie działów zastosowano układ chronologiczny, wstępujący.
Opisy bibliograficzne wykonano częściowo z autopsji. Większość jednak to opisy sporządzone na podstawie: ze­stawienia przygotowanego przez Stanisława Rogalę, Przewodnika Bibliograficznego, Bibliografii Zawartości Czasopism, Polskiej Bibliografii Literackiej, kartoteki regionalnej Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Kielcach i bibliografii regionalnych Kielecczyzny.
Bibliografia opatrzona jest wykazem czasopism oraz indeksem tytułowym, dotyczącym tylko twórczości Stanisława Rogali."


Początek strony