Rok 1945 przyniósł zakończenie największego konfliktu zbrojnego w dziejach ludzkości i ustalił nowy, powojenny ład. Jak w tej rzeczywistości przełomu odnajdywali się mieszkańcy Kielc i okolicznych miejscowości? O jednej z kluczowych cezur współczesnego świata dyskutowali uczestnicy pierwszego w 2025 roku „Spotkania ze źródłem archiwalnym”. Spotkanie odbyło się 29 stycznia 2025 roku w siedzibie Archiwum Państwowego w Kielcach.
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w Kielcach po raz kolejny przygotowała wystawę zbiorów własnych, która towarzyszyła “Spotkaniu ze źródłem archiwalnym”. Na wystawie zatytułowanej „Rok 1945 – koniec i początek”, która przygotowała nauczyciel-bibliotekarz Anna Knajder-Sowa, zaprezentowano m.in. oryginalne wydania kieleckich czasopism z 1945 roku („Gazeta Kielecka” z 13.02.1945, „Dziennik Kielecki” – dodatek nadzwyczajny z 09.05.1945, „Kielecki Dziennik Wojewódzki” z 12.07.1945), faksymilia dokumentów ustanawiających władzę ludową w Polsce, współczesne opracowania na temat 1945 roku w Kielcach i regionie (wyzwolenie Kielc, sytuacja polityczna, społeczna, kulturalna, wspomnienia osób związanych z regionem).
Dla naszej biblioteki rok 1945 stanowi szczególną datę. W kwietniu 1945 roku utworzono Centralną Bibliotekę Pedagogiczną Kuratorium Okręgu Szkolnego Kieleckiego, która z czasem przekształciła się w Pedagogiczną Bibliotekę Wojewódzką w Kielcach – powiedziała Anna Knajder-Sowa.
Niezwykle interesująco prezentowała się także wystawa z prywatnych zbiorów Konrada Maja – pracownika Archiwum Państwowego w Kielcach, który od 20 lat zbiera elementy uzbrojenia walczących na naszym terenie stron. To bogaty zbiór, na który składają się m.in. fragmenty pojazdów pancernych, broń, żołnierskie buty.
Prelegenci, uczestniczący w spotkaniu, mówili o tym jak wyglądał styczeń 1945 r. na Kielecczyźnie. Prof. Adam Massalski przypomniał dramatyczne wydarzenia w jego rodzinnym domu przy ul. Zacisze w Kielcach, dr Piotr Sławiński wspominał postać kronikarza wydarzeń Wincentego Sobolewskiego z Sandomierza, dr Marzena Grosicka swoje wystąpienie poświęciła działalności niezależnego PSL, a studentka UJK – Małgorzata Nowak przedstawiła losy swojej rodziny mieszkającej pod Opatowem.
Organizatorem spotkania było Archiwum Państwowe w Kielcach i Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Nasza biblioteka była partnerem wydarzenia.
