Odzyskanie niepodległości w 1918 r. było zwieńczeniem dążeń kilku pokoleń Polaków. Gdy już ją odzyskano, okazało się, że trzeba nadal walczyć – o kształt granic nowo odrodzonego państwa, o każdy jego skrawek. W tych zmaganiach wrogami byli niemal wszyscy sąsiedzi: Niemcy, Rosjanie, Czesi, Ukraińcy i Litwini.
O walkach o kształt państwa polskiego w latach 1918-1922, toczonych na polach bitew, w gabinetach polityków i podczas plebiscytów opowiedział siódmo- i ósmoklasistom szkół podstawowych w Dzierążni i Działoszycach nauczyciel-bibliotekarz a zarazem historyk z Filii PBW w Pińczowie Marcin Salamon.
Wstępem do zasadniczej tematyki wspomnianych zajęć było przypomnienie długiej, trwającej 123 lata drogi wiodącej do wolności – poprzez walki u boku napoleońskiej Francji, powstania narodowe, walkę z rusyfikacją i germanizacją i w końcu czteroletnie zmagania zbrojne toczone przeciw zaborcom w okresie I wojny światowej. Późniejsze walki o Lwów i Galicję Wschodnią toczone przeciw Ukraińcom, antyniemieckie powstania w Wielkopolsce i na Górnym Śląsku, wojna polsko-bolszewicka rozstrzygnięta pod Warszawą i nad Niemnem, polsko-czechosłowacki spór o Śląsk Cieszyński i rywalizacja z Litwą o Wileńszczyznę – każdy z tych konfliktów był naznaczony polską krwią. Stanowiła ona wysoką cenę za każdy zdobyty kawałek nowej, niepodległej Polski. Prowadzący omówił szczegółowo każdy z powyższych konfliktów, zaprezentował także kolekcję ponad dwudziestu publikacji dotyczących omawianych zagadnień, ponadto wydane nakładem IPN: komiks i planszową grę edukacyjną o bitwie warszawskiej. Nie zabrakło także słynnego filmu „Niepodległość”, wydanego w kolorowej wersji w 2018 r. – w setną rocznicę odrodzenia państwa polskiego.
Środowe lekcje w SP w Dzierążni i SP w Działoszycach stanowiły element przygotowań do Powiatowego Konkursu Historyczno-Czytelniczego „Kształtowanie się granic Polski w latach 1918-1922” organizowanego przez pińczowską filię biblioteki pedagogicznej. To już siódma edycja wspomnianego konkursu. Za każdym razem dotyczył on innej tematyki z dziejów Polski.
Lekcje służyły także popularyzacji wiedzy na temat wspomnianych zagadnień wśród szerszego grona uczniów – również wśród tych, którzy nie zdecydują się na udział w konkursowej rywalizacji.
Marcin Salamon
