Czy wiecie, że w średniowiecznych bibliotekach księgi mocowano łańcuchami do stołów, aby zabezpieczyć je przed kradzieżami? A czy zgadniecie ile czasu zajmowało mnichom przepisanie 500 stron ksiąg? Podpowiadamy – okrągły rok – tych i wielu innych ciekawostek z historii książki mogli dowiedzieć się szóstoklasiści z SP nr 39 w Kielcach, podczas lekcji bibliotecznej, która odbyła się w piątek, 24 października w naszej bibliotece.
O historii książki i pisma w niezwykle zajmujący sposób mówili nauczyciele – bibliotekarze Marta Trela i Łukasz Kwiecień, którzy pokazali drogę, jaką przebyła książką od rysunków naskalnych, przez rękopisy aż po współczesne egzemplarze papierowe i audiobooki.
Historia książki dzieli się na dwa okresy- książki rękopiśmiennej (sprzed ery druku, tworzonej do 1500 roku) oraz książki drukowanej, której rozwój zawdzięczamy Janowi Gutenbergowi.
Jak podkreślili prowadzący – począwszy od epoki kamienia i następujących po niej epok człowiek wytworzył pierwsze znaki pamięciowe (mnemotechniczne), a także sposób komunikowania wiadomości za pomocą ich obrazowego przedstawienia. Przykładem takich wiadomości są rysunki naskalne (petroglify), a także inne sposoby utrwalania w pamięci określonych myśli, jak różnego rodzaju i zastosowania wycięcia na kawałkach drewna czy pismo węzełkowe, polegające na symbolizowaniu oznaczonych myśli i treści za pomocą przyjętego kodu nacięć czy węzłów.
W Egipcie już 3000 lat p.n.e. znane były hieroglify (święte znaki), powstałe na zasadzie pisma obrazkowego. Z biegiem czasu obrazy upraszczały się; na tej drodze powstało pismo hieratyczne, używane przez kapłanów, a obok niego ukształtowało się pismo świeckie, służące ludowi tzw. demotyczne, o znakach prostszych niż hieratyczne.
Za wynalazcę ruchomej czcionki uważa się Jana Gutenberga – jego prekursorskim dokonaniem było stworzenie w Europie pierwszego prawdziwie dużego wydawnictwa książkowego. Do tamtej pory drukowano tylko pojedyncze karty zawierające skomplikowane zdobienia, przeznaczone do dalszego wypełnienia pismem ręcznym. Wynalezienie druku określa się na rok 1440, choć nie wiadomo, kiedy Gutenberg wydał swój pierwszy druk.
Prowadzący pokazali również uczniom nasze najcenniejsze i najciekawsze zbiory, tak by mogli się oni przekonać, że książka to często dzieło sztuki. Ot, jak choćby jeden n naszych najcenniejszych egzemplarzy – Atlas Wielkiego Elektora.
tekst i zdjęcia Agata Niebudek-Śmiech
