100 lat temu w Warszawie zmarł Stefan Żeromski – pisarz, którego dzieciństwo i wczesna młodość związana były z ziemią świętokrzyską. Do krainy swojej młodości autor “Przedwiośnia” wielokrotnie powracał w swoich utworach.
Pisarz urodził się 14 października 1864 r. w Strawczynie, dziewięć lat później rozpoczął naukę w wiejskiej szkole w Psarach, następnie uczył się w Męskim Gimnazjum Rządowym w Kielcach (które mieściło się w gmachu obecnej siedziby naszej biblioteki). W trakcie nauki stracił rodziców, co miało ogromny wpływ na jego życie. Po ich śmierci utrzymywał się głównie z udzielanych korepetycji.
Trudności finansowe i kłopoty zdrowotne sprawiły, że pisarz nie uzyskał matury i jesienią 1886 roku wyjechał do Warszawy, gdzie wstąpił do Szkoły Weterynaryjnej, której ostatecznie nie ukończył.
Ważnym momentem w życiu młodego Stefana było objęcie, dzięki protekcji pierwszej żony, posady bibliotekarza w Muzeum Narodowym Polskim w Rapperswilu w Szwajcarii.
Po powrocie do Polski osiedlił się wraz z rodziną w Nałęczowie, a następnie objął posadę w Bibliotece Ordynacji Zamoyskich w Warszawie. Często zmieniał miejsce zamieszkania. Przebywał w Zakopanem, Nałęczowie, Włoszech, Francji, gdzie poznał malarkę Annę Zawadzką, z którą związał się do końca życia.
W czasie I wojny światowej pisarz bardzo mocno zaangażował się w działalność polityczną, a po odzyskaniu niepodległości włączył się w życie publiczne, pełniąc wiele ważnych funkcji. Ostatnie miesiące życia Stefan Żeromski spędził w otrzymanym od prezydenta mieszkaniu w Zamku Królewskim w Warszawie. Pisarz zmarł 20 listopada 1925 r. w Warszawie.
W zbiorach naszej biblioteki znajduje się wiele tytułów związanych ze Stefanem Żeromskim, zachęcamy do sięgnięcia po dzieła pisarza: SOWA OPAC : Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w Kielcach.
Spośród wielu ważnych słów, które wyszły spod pióra pisarza przytoczmy zdanie, które najlepiej oddaje istotę jego twórczości i społecznego zaangażowania: “Byłem zawsze jak dobosz, który biegnie bez tchu obok spracowanego szeregu, znany takt wybijając pałkami”.
Agata Niebudek-Śmiech
fot. pisarza i rękopisu – polona.pl
Twórczość Stefana Żeromskiego:
1894 r.
nowele „Doktor Piotr” i „Rozdziobią nas kruki, wrony”
1897 r.
wydanie książkowe „Syzyfowych prac”
1899 r.
druk „Ludzi bezdomnych”
1904 r.
książkowe wydanie „ Popiołów”- pełny tytuł „Popioły, powieść z końca XVIII i pocz. XIX w.”
pierwodruk utworu „Echa Leśne”
1908 r.
wydanie książkowe „Dziejów grzechu”
1910 r.
druk dramatu „Sułkowski”
1912 r.
druk „Urody życia”
ukazuje się drukiem „Wierna rzeka, klechda”
1916 r.
„Zamieć”, „Walka z szatanem”
1920 r.
wydanie książkowe dramatu „Ponad śniegiem bielszym się stanę”
1921 r.
książkowe wydanie „Białej rękawiczki”
1922 r.
„Snobizm i postęp”
1923 r.
dramaty „Turoń”, „Róża” i „Sułkowski”
1924 r.
dramat „Uciekła mi przepióreczka” i „Przedwiośnie”
1925 r.
„Snobizm i postęp”
